Sukta 98
Sukta 8.98
Unknown/uncertain (Anukramaṇī attribution not provided in input)
Indra
Likely Anuṣṭubh or a short meter (verse is compact; confirm by scan)
हे संक्षिप्त इंद्र-सूक्त विशालद्रष्टा इंद्रासाठी सामगान करण्याचे आवाहन आहे. धर्माचा स्थापक आणि विजयदायी बळ देणारा दाता म्हणून त्याची स्तुती केली आहे. कवी उफाळत्या जलाप्रमाणे आपल्या महान आकांक्षा त्याच्याकडे “प्रवाहित” करतात आणि शेवटी सुवीर्य—धर्म्य कृतीसाठी आवश्यक असे श्रेष्ठ, परिणामकारक शौर्य व सामर्थ्य—याची याचना करतात.
Mantras
Mantra 1
इन्द्राय साम गायत विप्राय बृहते बृहत् । धर्मकृते विपश्चिते पनस्यवे ॥
इंद्रासाठी साम गा—विप्रासाठी, बृहद् त्या विशालासाठी, त्या महत्तासाठी; जो धर्म (धारणेचा नियम) स्थापन करतो, जो विपश्चित्—स्पष्टदर्शी—आहे, आणि जो पनस्य—शोधण्याजोगा व प्रेमाने पूज्य—आहे।
Mantra 2
त्वमिन्द्राभिभूरसि त्वं सूर्यमरोचयः । विश्वकर्मा विश्वदेवो महाँ असि ॥
हे इंद्रा, तू अभिभू—विजयी—आहेस; तू सूर्याला प्रकाशमान केलेस. तू विश्वकर्मा, विश्वदेव आहेस; आणि आमच्या अंतरी महाँ—महान—आहेस.
Mantra 3
विभ्राजञ्ज्योतिषा स्वरगच्छो रोचनं दिवः । देवास्त इन्द्र सख्याय येमिरे ॥
स्वतःच्या ज्योतीने दीप्त होत तू दिव्याच्या रोचन लोकास गेला आहेस. हे इंद्रा, देवगण सख्यभावाने तुझ्याशी बांधले गेले आहेत.
Mantra 4
एन्द्र नो गधि प्रियः सत्राजिदगोह्यः । गिरिर्न विश्वतस्पृथुः पतिर्दिवः ॥
हे इंद्रा, आमच्याकडे ये; प्रिय होऊन आमच्यासोबत राहा—सर्व संग्रामांचा विजेता, लपवून न ठेवता येणारा. सर्व बाजूंनी विस्तीर्ण पर्वतासारखा, दिवःपती होऊन आम्हांस धारण व आश्रय दे.
Mantra 5
अभि हि सत्य सोमपा उभे बभूथ रोदसी । इन्द्रासि सुन्वतो वृधः पतिर्दिवः ॥
हे सत्य सोमपा, तू खरोखरच उभय रोदसी—द्यावा व पृथिवी—वर प्रभुत्व प्राप्त केले आहेस. हे इंद्रा, सोम पिळणाऱ्याचा तू वर्धक आहेस; प्रकाशमय उंचींचा अधिपती आहेस.
Mantra 6
त्वं हि शश्वतीनामिन्द्र दर्ता पुरामसि । हन्ता दस्योर्मनोर्वृधः पतिर्दिवः ॥
हे इंद्रा! तूच शाश्वत दुर्गांचा विदारक आहेस; तू दस्यूंचा हंता, मनूची वृद्धि करणारा, आणि दिव्य लोकांचा अधिपती आहेस.
Mantra 7
अधा हीन्द्र गिर्वण उप त्वा कामान्महः ससृज्महे । उदेव यन्त उदभिः ॥
म्हणून, हे गिरिवण (स्तुती-प्रिय) इंद्रा! आम्ही महान कामना तुझ्याकडे प्रवृत्त करतो—ऊर्ध्वगामी होऊन, जणू उसळत्या जलप्रवाहांसह वर उठत आहेत असे.
Mantra 8
वार्ण त्वा यव्याभिर्वर्धन्ति शूर ब्रह्माणि । वावृध्वांसं चिदद्रिवो दिवेदिवे ॥
हे शूरा! नव्य-यौवनयुक्त शक्तींनी ब्रह्म (मंत्र) तुला वाढवितात; हे अद्रिवो (वज्रधारी)! सदैव वर्धमान असलेल्या तुला दिव्य लोकात दिवसेंदिवस अधिक वाढवितात.
Mantra 9
युञ्जन्ति हरी इषिरस्य गाथयोरौ रथ उरुयुगे । इन्द्रवाहा वचोयुजा ॥
वेगवान् (इषिर) याच्यासाठी, दोन गाथांसाठी, विस्तीर्ण जू असलेल्या विशाल रथावर ते दोन हरि (ताम्रवर्ण अश्व) जुंपतात—इंद्राला आणणारे, वाणीने युक्त (वचोयुज) असे।
Mantra 10
त्वं न इन्द्रा भरँ ओजो नृम्णं शतक्रतो विचर्षणे । आ वीरं पृतनाषहम् ॥
हे इंद्रा, आमच्यासाठी बल आणि नरतेजाचे वैभव घेऊन ये, हे शतक्रतु, हे मनुष्यांतील द्रष्टा; रणांना जिंकणारा वीर आमच्याकडे आण।
Mantra 11
त्वं हि नः पिता वसो त्वं माता शतक्रतो बभूविथ । अधा ते सुम्नमीमहे ॥
कारण, हे वसू, हे शतक्रतु, तूच आमचा पिता झालास, तूच माता; म्हणून आम्ही तुझे सुम्न—अनुग्रह व कल्याण—याची याचना करतो.
Mantra 12
त्वां शुष्मिन्पुरुहूत वाजयन्तमुप ब्रुवे शतक्रतो । स नो रास्व सुवीर्यम् ॥
हे शुष्मिन्, हे पुरुहूत, हे शतक्रतो! बलसमृद्धी वाढविणाऱ्या तुला मी वाणीने समीप येऊन स्तुती करतो. आम्हांस सु-वीर्य (उत्तम वीरता) प्रदान कर.
Frequently Asked Questions
It calls the singers to praise Indra with Sāman-like song, recognize him as the establisher of right order, and ask him for strength, victory, and noble heroism (suvīrya).
The image suggests that sincere desires and prayers should surge upward with force and clarity, moving toward Indra who releases and directs vital energies—like waters set free to flow.
Suvīrya is ‘good heroism’—effective courage, strength, and capacity to act rightly and win obstacles, both outwardly (success, protection) and inwardly (resolve and mastery).
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.