Rig Veda 8.72.6: Mandala 8, Sukta 72, Mantra 6

Sukta 8.72

Devata: Implied moving divine power (chariot imagery; possibly Rudra/Agni context of the sukta)

Samhita Patha (Devanagari)

उतो न्वस्य यन्महदश्वावद्योजनं बृहद् । दामा रथस्य ददृशे ॥

Transliteration

utó nv asya yán mahád aśvā́vad yójanaṃ bṛhád | dā́mā ráthasya dadṛ́śe ||

Translation

आणखी, महानच आहे त्याचा अश्व-युक्त प्रवास—योजनात विस्तीर्ण. रथाचे दामा (बंधन-पट्टा) दिसून येते—गतीचे त्याचे सुव्यवस्थित योजन.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• उतो: and also; moreover
• उतो: —
• Type: Indeclinable
• Root: उ (उत) अव्यय-प्रातिपदिक

• नु: now; indeed
• नु: —
• Type: Indeclinable
• Root: नु (अव्यय)

• अस्य: of him/this
• अस्य: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• यत्: that which
• यत्: —
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सम्बन्ध/यत्-प्रातिपदिक)

• महत्: great
• महत्: विशेषण (यत्-शब्दस्य)
• Type: Adjective
• Root: मह् (विशेषण-प्रातिपदिक: महत्)

• अश्वावत्: having horses; horse-possessing
• अश्वावत्: विशेषण (यत्/महत्-सम्बद्धम्)
• Type: Adjective
• Root: अश्व (प्रातिपदिक) + वत् (मतुप्-प्रत्यय)

• योजनम्: yoking; team; harnessing (equipment)
• योजनम्: कर्म/विषय (ददृशे इत्यस्य—‘appeared as/was seen as’)
• Type: Noun
• Root: युज् (धातु) → योजन (कृदन्त/नामधातु-निर्मित प्रातिपदिक)

• बृहत्: lofty; vast
• बृहत्: विशेषण (योजनम्-शब्दस्य)
• Type: Adjective
• Root: बृह् (विशेषण-प्रातिपदिक: बृहत्)

• दामा: strap; band; rein
• दामा: कर्तृ (ददृशे—‘the strap appeared/was seen’)
• Type: Noun
• Root: दामन् (प्रातिपदिक)

• रथस्य: of the chariot
• रथस्य: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Noun
• Root: रथ (प्रातिपदिक)

• ददृशे: was seen; appeared
• ददृशे: क्रिया
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु) — परस्मै/आत्मनेपद परिपूर्ण (परफेक्ट)