Rig Veda 8.7.26: Mandala 8, Sukta 7, Mantra 26

Sukta 8.7

Rishi: Kāṇva (tradition; confirm via Anukramaṇī)

Devata: Maruts/Indra complex (imagery of opening a breach for the Bull suggests Indra aided by storm-powers)

Chandas: Triṣṭubh (probable; verify)

Samhita Patha (Devanagari)

उशना यत्परावत उक्ष्णो रन्ध्रमयातन । द्यौर्न चक्रदद्भिया ॥

Transliteration

uśánā yát parā-váta ukṣṇó randhrám ayātana | dyáur ná cakradad bhiyā́ ||

Translation

जेव्हा, आकांक्षेने, परावत (दूरतम लोक) येथून तू वृषभासाठी रन्ध्र (भेद/मार्ग) उघडलेस—तेव्हा द्यौः (स्वर्ग)ही जणू भयाने थरथरला.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• उशना: Uśanā (the seer Uśanā Kāvya)
• उशना: कर्तृ
• Type: Noun (proper name)
• Root: उशना (प्रातिपदिक; उशनस्/उशना- ‘उशना काव्यः’)

• यत्: what/which
• यत्: कर्म
• Type: Pronoun/Relative
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• परावतः: from afar; from the distant region
• परावतः: अपादान
• Type: Noun (locative of place)
• Root: परावत् (प्रातिपदिक; ‘दूर-देश/पर-प्रदेश’)

• उक्ष्णः: of the bull/ox
• उक्ष्णः: सम्बन्ध (genitive relation)
• Type: Noun
• Root: उक्षन् (प्रातिपदिक; ‘बैल/वृषभ’)

• रन्ध्रम्: a hole; opening; weak spot
• रन्ध्रम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: रन्ध्र (प्रातिपदिक)

• अयातन: they came/they went (reached)
• अयातन: क्रिया
• Type: Verb
• Root: या (धातु ‘to go/come’) + अ (augment) + य (redup./present stem nuance in Vedic)

• द्यौः: the Sky (Dyauḥ)
• द्यौः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: द्यौ (प्रातिपदिक; ‘द्यौस्’ sky)

• न: not
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (निपात)

• चक्रदत्: cried out; roared
• चक्रदत्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: चक्रद (धातु-समूह: चक्रद्/चक्रन्द् ‘to cry out, roar’ — Vedic)

• भिया: with fear; out of fear
• भिया: करण (instrument/cause)
• Type: Noun
• Root: भी (प्रातिपदिक ‘भिया’ < भी ‘fear’)