Rig Veda 8.68.4: Mandala 8, Sukta 68, Mantra 4

Sukta 8.68

Rishi: Priyamedha

Devata: Indra (invoked through epithets and lordship of force; Viśvānara here read as a universalized power of the divine force aiding the human journey)

Chandas: Virāḍ-anuṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

विश्वानरस्य वस्पतिमनानतस्य शवसः । एवैश्च चर्षणीनामूती हुवे रथानाम् ॥

Transliteration

viśvā́narasya vaspatím anā́natasya śávasāḥ | eváiś ca carṣaṇīnā́m ūtī́ huve ráthānām ||

Translation

मी विश्वानराच्या वस्पति—अजेय बल-शक्तीच्या स्वामी—त्याच्या रक्षणकारी ऊतीचे आवाहन करतो; तो आपल्या तीव्र प्रेरणांनी मानवकुलांच्या सर्व जमातींचा सहाय्यक आणि आमच्या रथांचा (गतीचा) अधिपती होतो.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• विश्वानरस्य: of Viśvānara
• विश्वानरस्य: सम्बन्ध (genitive relation)
• Type: Noun (proper/epithet)
• Root: विश्वानर (प्रातिपदिक)

• वस्पतिम्: the lord of wealth
• वस्पतिम्: कर्म (of ‘हुवे’)
• Type: Noun (epithet)
• Root: वस्-पति (प्रातिपदिक)

• अनानतस्य: of the unbowed / unconquered
• अनानतस्य: सम्बन्ध (genitive qualifier)
• Type: Adjective (participial)
• Root: अनानत (कृदन्त-प्रातिपदिक; न-आनत)

• शवसः: of might, of strength
• शवसः: सम्बन्ध (genitive: ‘of might’)
• Type: Noun
• Root: शवस् (प्रातिपदिक)

• एव: indeed, just
• एव: —
• Type: Indeclinable
• Root: एव

• एश्च: and this (one)
• एश्च: कर्ता (with implied ‘is/stands’ as deictic: ‘this one too’)
• Type: Pronoun + particle
• Root: एष (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + च

• चर्षणीनाम्: of the peoples, of the tribes
• चर्षणीनाम्: सम्बन्ध (genitive: ‘of the peoples’)
• Type: Noun
• Root: चर्षणी (प्रातिपदिक)

• ऊती: help, aid
• ऊती: कर्म (of ‘हुवे’)
• Type: Noun
• Root: ऊति (प्रातिपदिक)

• हुवे: I invoke, I call
• हुवे: — (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √ह्वे (ह्वयति/ह्वयते) धातु

• रथानाम्: of chariots
• रथानाम्: सम्बन्ध (genitive: ‘of chariots’)
• Type: Noun
• Root: रथ (प्रातिपदिक)