Rig Veda 8.38.5 — Mandala 8, Sukta 38, Mantra 5

Sukta 8.38

Rishi: Śyāvāśva Ātreya

Devata: Indrāgnī

Chandas: Gāyatrī

Samhita Patha (Devanagari)

इमा जुषेथां सवना येभिर्हव्यान्यूहथुः । इन्द्राग्नी आ गतं नरा ॥

Transliteration

imā́ juṣéthāṃ sávanā yébhir havyā́ny ūháthuḥ | indrā́gnī ā́ gatam narā ||

Translation

या सवनांत तुम्ही दोघेही प्रसन्न व्हा—ज्यांद्वारे तुम्ही हव्ये वहन करून पोहोचवता. हे इंद्र–अग्नी, हे नरौ (वीर-द्वय), येथे या.

Word by Word

• इमाः: these
• इमाः: कर्म (सवनानि/हव्यानि इत्यस्य विशेषणरूपेण निर्देशः)
• Type: Pronoun (Demonstrative)
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• जुषेथाम्: may you two enjoy / accept
• जुषेथाम्: क्रिया (सम्बोधनयोः इन्द्राग्नी) / विधेय
• Type: Verb
• Root: √जुष् (सेवने/प्रीतौ)

• सवनानि: pressings; Soma-offerings
• सवनानि: कर्म
• Type: Noun
• Root: सवन (प्रातिपदिक; √सु ‘सोमप्रसवने’ इत्यस्मात्)

• येभिः: by which; with which
• येभिः: करण (यैः साधनैः/येषु सवनेषु)
• Type: Pronoun (Relative)
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• हव्यानि: oblations; things to be offered
• हव्यानि: कर्म
• Type: Noun/Adjective
• Root: हव्य (प्रातिपदिक; √हु ‘यज्ञे’ इत्यस्मात्)

• ऊहथुः: you two have conveyed/brought
• ऊहथुः: क्रिया (कर्तृ: इन्द्राग्नी)
• Type: Verb
• Root: √ऊह् (ऊहने/वहने ‘to convey/bring’)

• इन्द्राग्नी: O Indra and Agni
• इन्द्राग्नी: सम्बोधन
• Type: Noun (Dual deity name)
• Root: इन्द्र + अग्नि (समास: द्वन्द्व)

• आ: hither; towards (us)
• आ: क्रियाविशेषण (आगमनदिशा/सम्प्राप्ति)
• Type: Indeclinable (Preverb/Particle)
• Root: आ (उपसर्ग/निपात)

• गतम्: come! (come hither)
• गतम्: क्रिया (आगमन-आदेशः)
• Type: Verbal adjective (Participle)
• Root: √गम् (गत्यर्थ) → गत (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• नरा: O two men/heroic ones
• नरा: सम्बोधन (इन्द्राग्न्योः विशेषणम्)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)