Sukta 32

Mantra 1

प्र कृतान्यृजीषिणः कण्वा इन्द्रस्य गाथया । मदे सोमस्य वोचत ॥

हे कण्वांनो, गाथेने इंद्राची कृतकर्मे—ऋजीषिन्, सरळ धावणाऱ्या बलाची—उद्घोषा. सोमाच्या मदात ती वाचा; जिथे शक्ती तेजस्वी व परिणामकारक होते.

Mantra 2

यः सृबिन्दमनर्शनिं पिप्रुं दासमहीशुवम् । वधीदुग्रो रिणन्नपः ॥

जो सृबिंद, पिप्रु—दासत्वात बांधणारा तमस्—आणि शुव-युक्त (सर्प-लक्ष्य) यांचा तो उग्र (इंद्र) वध करतो; आणि जलांना फोडून (मुक्त) करतो.

Mantra 3

न्यर्बुदस्य विष्टपं वर्ष्माणं बृहतस्तिर । कृषे तदिन्द्र पौंस्यम् ॥

हे इंद्रा! तू अर्बुदाचा विष्टप (दुर्ग/आश्रय)—महान् अडथळ्याचा फुगलेला घन—पाडून टाकलास; तू त्याला भेदनासाठीच केलेस. हेच तुझे पौरुष.

Mantra 4

प्रति श्रुताय वो धृषत्तूर्णाशं न गिरेरधि । हुवे सुशिप्रमूतये ॥

श्रुत झालेल्याच्या प्रत्युत्तरार्थ मी तुमच्यासाठी त्याला हाक देतो—पर्वतशिखरावरून जसा वेगाने उतरत येतो तसा धृष्ट, त्वरित-धावणारा. रक्षणासाठी मी सुशिप्र (सुंदर-ओठांचा) इंद्राला आवाहन करतो.

Mantra 5

स गोरश्वस्य वि व्रजं मन्दानः सोम्येभ्यः । पुरं न शूर दर्षसि ॥

तो, सोम्य शक्तींनी आनंदित होऊन, गायीचा व घोड्याचा व्रज (कुंपण/आवरण) उघडतो; आणि शूराप्रमाणे तो प्रकट करतो—जणू दुर्ग उघड करून दाखवावा तसे.

Mantra 6

यदि मे रारणः सुत उक्थे वा दधसे चनः । आरादुप स्वधा गहि ॥

माझा पिळलेला सोम तुला आनंद देत असेल—माझ्या उक्थ (स्तुती-गान)ातही तू आपले स्थान धरीत असशील—तर आपल्या स्वधेनुसार, जवळ ये; अगदी निकटूनच आमच्यात प्रवेश कर.

Mantra 7

वयं घा ते अपि ष्मसि स्तोतार इन्द्र गिर्वणः । त्वं नो जिन्व सोमपाः ॥

आम्ही खरोखरच तुझेच आहोत, हे इंद्रा, हे गिर्वण (प्रेरित वाणीचा स्वीकारक); आम्ही तुझे स्तोते आहोत. हे सोमपाः, आम्हाला प्रेरित कर—बल आणि प्रगती यांच्या परिपूर्णतेकडे.

Mantra 8

उत नः पितुमा भर संरराणो अविक्षितम् । मघवन्भूरि ते वसु ॥

आणि हे सं-रराण (ओसंडून वाहणारा/उदार) देव, आमच्यासाठी पितुमा—पोषक परिपूर्णता—अविक्षित, अक्षय अशी घेऊन ये. हे मघवन्, तुझे वसु विपुल आहे; ते आमच्या अंतरी ओत.

Mantra 9

उत नो गोमतस्कृधि हिरण्यवतो अश्विनः । इळाभिः सं रभेमहि ॥

आणि आम्हाला गोमत्—प्रकाशकिरणांनी समृद्ध—कर; हिरण्यवत्—सुवर्णपूर्णतेने युक्त—कर; आणि अश्विनःच्या अश्व-शक्तींनी संपन्न कर. इळा-शक्तींनी सहित आम्ही त्या परिपूर्णतेला दृढपणे धरीत राहो.

Mantra 10

बृबदुक्थं हवामहे सृप्रकरस्नमूतये । साधु कृण्वन्तमवसे ॥

साहाय्यासाठी आम्ही बृबदुक्त—विस्तीर्ण स्वराचा स्तोत्र-स्वामी—याला हाक मारतो; त्या सृप्रकरस्न—दीप्त तेज-बलयुक्त—याला, जो आमच्या अवस् (रक्षण)ासाठी साधूला योग्य रीतीने घडवितो.

Mantra 11

यः संस्थे चिच्छतक्रतुरादीं कृणोति वृत्रहा । जरितृभ्यः पुरूवसुः ॥

जो संस्थित अवस्थेतही—शतक्रतु, वृत्रहा—अचानक मार्ग करून देतो; तो जरीतृ-गायकांसाठी पुरुवसु, अनेक वसूंंचा दाता होतो.

Mantra 12

स नः शक्रश्चिदा शकद्दानवाँ अन्तराभरः । इन्द्रो विश्वाभिरूतिभिः ॥

तो—शक्रही—आपल्यासाठी ते पार नेण्यास समर्थ आहे; दानवान अन्तराभरः, जो मधल्या संकटातून उचलून पार पोहोचवतो. इन्द्र आपल्या सर्व ऊतींनी आपल्याला त्या मधल्या भयाच्या पलीकडे वाहून नेतो.

Mantra 13

यो रायोऽवनिर्महान्त्सुपारः सुन्वतः सखा । तमिन्द्रमभि गायत ॥

जो रयोचा महान् अवनिः आहे, सुपारः आहे, आणि सुन्वताचा सखा आहे—त्या इन्द्राचे अभिगान करा.

Mantra 14

आयन्तारं महि स्थिरं पृतनासु श्रवोजितम् । भूरेरीशानमोजसा ॥

त्या महान, स्थिर व अग्रसर नायकाचे स्तवन करा—जो रणांत ‘श्रव’ (यश) जिंकणारा आहे; जो आपल्या ओजाने विपुल समृद्धीचा ईशान आहे.

Mantra 15

नकिरस्य शचीनां नियन्ता सूनृतानाम् । नकिर्वक्ता न दादिति ॥

त्याच्या ‘शची’ (प्रभावी क्रियाशक्ती) यांचा कोणी नियन्ता नाही; त्याच्या ‘सूनृता’ (सत्य-दीप्त वाणी) यांना कोणी सीमा घालू शकत नाही. “त्याने दिले नाही” असे कोणी म्हणू शकत नाही.

Mantra 16

न नूनं ब्रह्मणामृणं प्राशूनामस्ति सुन्वताम् । न सोमो अप्रता पपे ॥

आता खरोखरच ‘सुन्वत’ (सोम पिळणारे) यांच्यासाठी ‘ब्रह्म’ (पवित्र स्तुती-वचन) याचे कोणतेही ऋण राहत नाही; आणि सोमही अर्पणाविना पित नाही—‘ऋत’ (सत्य-व्यवस्था) यांच्या क्रमात यज्ञात काहीही अप्रतिदत्त राहात नाही.

Mantra 17

पन्य इदुप गायत पन्य उक्थानि शंसत । ब्रह्मा कृणोत पन्य इत् ॥

जे स्तुत्य आहे तेच गा; स्तुत्य उक्थांचे घोष कर. ब्रह्म (प्रेरित वाणी) स्तुत्यच घडव—अर्पण शोभून फलदायी होवो.

Mantra 18

पन्य आ दर्दिरच्छता सहस्रा वाज्यवृतः । इन्द्रो यो यज्वनो वृधः ॥

स्तुत्य तोच—जो उफाळून प्रकटला, जो शेकडे-हजारो वाज-समृद्धी जिंकतो. तोच इंद्र—जो यजमानाला वाढवतो, यज्ञ करणाऱ्याचीही वृद्धी करतो.

Mantra 19

वि षू चर स्वधा अनु कृष्टीनामन्वाहुवः । इन्द्र पिब सुतानाम् ॥

स्वधेनुसार मनुष्यांच्या वस्तींत व्यापक व वेगाने संचार कर, त्यांच्या आह्वानांचा पाठपुरावा करीत. हे इंद्रा, सु-तान (चांगले पिळलेला) सोम पान कर.

Mantra 20

पिब स्वधैनवानामुत यस्तुग्र्ये सचा । उतायमिन्द्र यस्तव ॥

स्वधा-समृद्ध जनांचे पान कर; आणि तुग्रासह असणाऱ्याचेही. आणि हे इंद्रा, इथे तुझ्याच या जनाचेही पान कर—तुझ्या कर्माशी निगडित अर्पित प्रत्येक आनंद स्वीकार.

Mantra 21

अतीहि मन्युषाविणं सुषुवांसमुपारणे । इमं रातं सुतं पिब ॥

प्रज्वलित मन्यु (उत्साह) घेऊन जो पिळतो, अर्पणस्थळी ज्याने उत्तम रीतीने पिळण केले आहे—सर्व अडथळे ओलांडून त्याच्याकडे ये. हा अर्पित, हा पिळलेला सोम पान कर.

Mantra 22

इहि तिस्रः परावत इहि पञ्च जनाँ अति । धेना इन्द्रावचाकशत् ॥

तीन दूर परावतांमधून ये; पाच जनांना ओलांडून ये. हे इंद्रा, पोषण-प्रकाशाच्या धारा तुझ्यासाठी खाली पाहून उजळून निघाल्या.

Mantra 23

सूर्यो रश्मिं यथा सृजा त्वा यच्छन्तु मे गिरः । निम्नमापो न सध्र्यक् ॥

जसा सूर्य आपला किरण सोडतो, तशा माझ्या वाणी तुला पकडून धरून ठेवोत; जसे पाणी निम्न स्थानी जाते, तसे त्या सरळ मार्गाने आपल्या ध्येयाकडे वाहोत—तुला आत, योग्य स्थानी ओढून आणोत.

Mantra 24

अध्वर्यवा तु हि षिञ्च सोमं वीराय शिप्रिणे । भरा सुतस्य पीतये ॥

हे अध्वर्यु, तेजस्वी जबड्याच्या वीरासाठी सोम शिंपड; त्याच्या पानासाठी पिळलेला (सुत) सोम आण—जेणेकरून दिव्य शक्ती तृप्त होऊन आपल्या अंतरी विजयी रीतीने कार्य करो.

Mantra 25

य उद्नः फलिगं भिनन्न्यक्सिन्धूँरवासृजत् । यो गोषु पक्वं धारयत् ॥

जो पाण्यांवरील अडथळ्याचे आवरण फोडून नद्यांना खाली मुक्त प्रवाहात सोडतो; जो प्रकाश-गायींमध्ये (गोषु) परिपक्व समृद्धी धारण करतो—तोच ती शक्ति (इंद्र), जी अंतर्गत कोंडीतोड करून पूर्ण लाभाची स्थापना करते.

Mantra 26

अहन्वृत्रमृचीषम और्णवाभमहीशुवम् । हिमेनाविध्यदर्बुदम् ॥

त्याने वृत्राचा वध केला—ऋचि-प्रेरित तीक्ष्ण दृष्टी असलेला; जाळे विणून पाश टाकणाऱ्या शत्रूला, सर्प-भेदक वीराला त्याने पाडले. हिमाच्या बळाने त्याने अर्बुदाला भेदले.

Mantra 27

प्र व उग्राय निष्टुरेऽषाळ्हाय प्रसक्षिणे । देवत्तं ब्रह्म गायत ॥

त्या उग्र, कठोर, अजेय, अजेय-विजयी वीरासाठी देवदत्त ब्रह्म (वाणी) गा.

Mantra 28

यो विश्वान्यभि व्रता सोमस्य मदे अन्धसः । इन्द्रो देवेषु चेतति ॥

सोमाच्या सार-रसाच्या मदात जो सर्व व्रतांवर (कर्म-नियमांवर) जागृत होऊन त्यांतून विचरतो—देवांमध्ये तोच इंद्र चेतन शक्ती आहे.

Mantra 29

इह त्या सधमाद्या हरी हिरण्यकेश्या । वोळ्हामभि प्रयो हितम् ॥

इथे ते दोन्ही हरी—सधमाद्य (समवेत आनंद) चे सहचर, सुवर्णकेशी—स्थापित केलेल्या यज्ञ-अर्पणाकडे येऊन, आमच्या हितार्थ ते वहन करो.

Mantra 30

अर्वाञ्चं त्वा पुरुष्टुत प्रियमेधस्तुता हरी । सोमपेयाय वक्षतः ॥

आमच्याकडे, हे बहुस्तुत (पुरुष्टुत), प्रियमेधाने स्तुत केलेले ते दोन्ही हरी—सोमपानासाठी तुला वहन करून आणोत.