Rig Veda 8.3.20 — Mandala 8, Sukta 3, Mantra 20
Sukta 8.3
Rishi: Kāṇva tradition (probable)
Devata: Indra
Chandas: Trishtubh (probable; requires metrical verification)
Samhita Patha (Devanagari)
निरग्नयो रुरुचुर्निरु सूर्यो निः सोम इन्द्रियो रसः । निरन्तरिक्षादधमो महामहिं कृषे तदिन्द्र पौंस्यम् ॥
Transliteration
nír agnáyo rurucuḥ nír u sū́ryo níḥ sóma indriyó ráso | nír antárikṣād adhamo mahā́m áhíṃ kṛṣé tád indra paúṃsyam ||
Translation
अग्नी प्रकट होऊन उजळले; सूर्य उदयास आला; सोम वाहू लागला—इंद्रशक्तीचा रस। तूने अंतरिक्षातून, खाली दडलेला तो महा-अहि (महासर्प) ओढून बाहेर काढलास—हे इंद्रा, हेच तुझे पौरुष, तुझी विजयी सामर्थ्यशक्ती आहे.
Word by Word
निःout, forth
निः:
—
TypeIndeclinable
Rootनिः (उपसर्ग/निपात)
अग्नयःthe fires / Agnis
अग्नयः:
Kartā
TypeNoun
Rootअग्नि-
रुरुचुःshone forth
रुरुचुः:
—
TypeVerb
Root√रुच् (दीप्तौ)
निःout, forth
निः:
—
TypeIndeclinable
Rootनिः (उपसर्ग/निपात)
सूर्यःthe Sun
सूर्यः:
Kartā
TypeNoun
Rootसूर्य-
निःout, forth
निः:
—
TypeIndeclinable
Rootनिः (उपसर्ग/निपात)
सोमःSoma
सोमः:
Kartā
TypeNoun
Rootसोम-
इन्द्रियःIndra’s; invigorating/Indra-like
इन्द्रियः:
Kartā (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootइन्द्रिय-
रसःjuice, sap, essence
रसः:
Kartā (समासार्थे/वाक्यार्थे: ‘रसः’ = ‘रस/सार’)
TypeNoun
Rootरस-
निःout, forth
निः:
—
TypeIndeclinable
Rootनिः (उपसर्ग/निपात)
अन्तरिक्षात्from the mid-air/atmosphere
अन्तरिक्षात्:
Apādāna
TypeNoun
Rootअन्तरिक्ष-
अधमःthe lowest
अधमः:
Kartā (अभिप्रेतः कर्ता/विषयः)
TypeAdjective
Rootअधम-
महामहिम्great might; great greatness
महामहिम्:
Karma
TypeNoun
Rootमहामहि- (प्रातिपदिक; महा- + महि-)
कृषेI do/make; I accomplish
कृषे:
—
TypeVerb
Root√कृ (करणे) / कृ- (कृणोति)
तत्that
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्- (सर्वनाम)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
Sampradāna (सम्बोधन/आह्वान)
TypeNoun (vocative)
Rootइन्द्र-
पौंस्यम्manly power, virility
पौंस्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootपौंस्य- (पुंस्- ‘man’ → पौंस्य ‘manly power’)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.