Rig Veda 8.3.16 — Mandala 8, Sukta 3, Mantra 16
Sukta 8.3
Rishi: Kāṇva tradition (probable; explicit Kaṇva comparison)
Devata: Indra
Chandas: Trishtubh (probable; requires metrical verification)
Samhita Patha (Devanagari)
कण्वा इव भृगवः सूर्या इव विश्वमिद्धीतमानशुः । इन्द्रं स्तोमेभिर्महयन्त आयवः प्रियमेधासो अस्वरन् ॥
Transliteration
kaṇvā́ iva bhṛ́gavaḥ sū́ryā iva víśvam íd dhītám ānaśuḥ | índraṃ stómebhir maháyanta ā́yavaḥ priyá-medhāso asvaran ||
Translation
कण्वांप्रमाणे, भृगूंप्रमाणे, सूर्यांप्रमाणे तेजस्वी होऊन, त्यांनी एकाग्र ध्यानी दृष्टीने सर्वस्व प्राप्त केले. स्तोत्रांनी इंद्राची महिमा वाढवीत, प्रिय-मेधांनी समृद्ध असे आयुजन प्रेरित नादाने गर्जले.
Word by Word
कण्वाःthe Kaṇvas (seers)
कण्वाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootकण्व (प्रातिपदिक)
इवlike, as
इव:
—
TypeIndeclinable
Rootइव (निपात)
भृगवःthe Bhṛgus
भृगवः:
कर्तृ (उपमान-सम्बन्ध) / विशेषणवत्
TypeNoun
Rootभृगु (प्रातिपदिक)
सूर्याःthe suns / sun(-like ones)
सूर्याः:
कर्तृ (उपमान-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
इवlike, as
इव:
—
TypeIndeclinable
Rootइव (निपात)
विश्वम्all (the whole)
विश्वम्:
कर्म
TypeNoun (used substantively)
Rootविश्व (सर्व/विशेषण-प्रातिपदिक)
इत्indeed, just
इत्:
—
TypeIndeclinable
Rootइत्/इद् (निपात)
धीतमानशुःhaving thought/intent minds; of inspired mind
धीतमानशुः:
कर्तृ (विशेषण)
TypeAdjective (compound)
Rootधीत- (√धी ‘to think, to set in mind’) + मनस् (प्रातिपदिक); बहुव्रीहि
आनशुःthey attained / reached
आनशुः:
कर्तृ-क्रिया
TypeVerb
Root√अश् (अश्नुते) ‘to reach, attain’
इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
स्तोमेभिःwith hymns of praise
स्तोमेभिः:
करण
TypeNoun
Rootस्तोम (प्रातिपदिक)
महयन्तःmagnifying, exalting
महयन्तः:
कर्तृ (सहक्रिया/विशेषण)
TypeVerb (participle)
Root√मह् ‘to honor, magnify’ (causative stem महय-)
आयवःthe Āyus/Āyavas (a people/clan)
आयवः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootआयु (प्रातिपदिक; ‘vital power/lineage’; RV: ‘Āyus/Āyavaḥ’ as a clan/people)
प्रियमेधासःthe Priyamedhas (seers/descendants)
प्रियमेधासः:
कर्तृ (समनाधिकरण)
TypeNoun (proper/collective)
Rootप्रियमेध (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/नामधेय; ‘whose wisdom is dear’ / name of a seer-line)
अस्वरन्they sang / sounded forth
अस्वरन्:
कर्तृ-क्रिया
TypeVerb
Root√स्वर्/√स्वृ (स्वरति) ‘to sound, sing’
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.