Sukta 27

Mantra 1

अग्निरुक्थे पुरोहितो ग्रावाणो बर्हिरध्वरे । ऋचा यामि मरुतो ब्रह्मणस्पतिं देवाँ अवो वरेण्यम् ॥

उक्थ (स्तोत्र) मध्ये अग्नी पुरोहित म्हणून अग्रस्थानी स्थापिला आहे; अध्वर (यज्ञ) मध्ये ग्रावाण (सोमदळणाचे दगड) आणि बर्हि (पवित्र आसन) आहेत। ऋचा (हिम्न) घेऊन मी मरुतांकडे, ब्रह्मणस्पतीकडे आणि देवांकडे जातो—त्यांची मदत हाच परम वर (श्रेष्ठ वरदान) मानून निवडतो।

Mantra 2

आ पशुं गासि पृथिवीं वनस्पतीनुषासा नक्तमोषधीः । विश्वे च नो वसवो विश्ववेदसो धीनां भूत प्रावितारः ॥

या—पशु (जीवशक्ती) कडे, विस्तीर्ण पृथ्वी कडे, वनस्पतीं (वृद्धीचे अधिपती) कडे, उषा व नक्त (रात्र) कडे, आणि ओषधीं (औषधी वनस्पती) कडे। आणि हे सर्व वसु, विश्ववेदस (सर्वज्ञ)—आमच्या धीं (प्रेरित विचार) यांचे रक्षक व अग्रसहायक व्हा।

Mantra 3

प्र सू न एत्वध्वरोऽग्ना देवेषु पूर्व्यः । आदित्येषु प्र वरुणे धृतव्रते मरुत्सु विश्वभानुषु ॥

अग्नीच्या नेतृत्वाखाली—देवांमध्ये प्राचीन—आमचा अध्वर (यज्ञ) पुढे जावो। आदित्यांमध्ये पुढे, धृतव्रत (स्थिर-व्रत) वरुणाकडे पुढे, आणि विश्वभानु (सर्वदीप्त) मरुतांमध्ये पुढे जावो।

Mantra 4

विश्वे हि ष्मा मनवे विश्ववेदसो भुवन्वृधे रिशादसः । अरिष्टेभिः पायुभिर्विश्ववेदसो यन्ता नोऽवृकं छर्दिः ॥

हे विश्ववेदस् (सर्वज्ञ) देवहो! मनु (मानव) यासाठी तुम्ही खरोखरच भुवन-वर्धक आहात आणि रिषादस्—हानी करणाऱ्यांचा नाश करणारे आहात. हे विश्ववेदसो! तुमच्या अरिष्ट (अक्षत) पायुभिः—रक्षक शक्तींनी आम्हाला अवृकं छर्दिः—लांडगा-रहित, अभेद्य आश्रय/आवरण द्या.

Mantra 5

आ नो अद्य समनसो गन्ता विश्वे सजोषसः । ऋचा गिरा मरुतो देव्यदिते सदने पस्त्ये महि ॥

आज एकमनाने, संमतीच्या सख्यभावात, तुम्ही सर्वजण आमच्याकडे या. ऋचा आणि गिरा—स्तोत्र व प्रेरित वाणी घेऊन, हे मरुतांनो; हे दिव्य अदिती—सदने व पस्त्ये (आसन व निवास) मध्ये महान—इथे सन्निध रहा.

Mantra 6

अभि प्रिया मरुतो या वो अश्व्या हव्या मित्र प्रयाथन । आ बर्हिरिन्द्रो वरुणस्तुरा नर आदित्यासः सदन्तु नः ॥

हे मरुतांनो! तुमचे प्रिय हव्य—अश्व्या (अश्ववेगी) ते—त्याकडे अग्रसर व्हा; हे मित्रा! तू ते पुढे नेतोस. बिछावलेल्या बर्हि (आसन) वर इंद्र व वरुण येवोत; आणि तुरा (बलवान) आदित्य—वीर शक्ती—आमच्यासह इथे बसोत.

Mantra 7

वयं वो वृक्तबर्हिषो हितप्रयस आनुषक् । सुतसोमासो वरुण हवामहे मनुष्वदिद्धाग्नयः ॥

आम्ही, बर्हिस् पसरून आणि हवि यथास्थानी ठेवून, मानवी परंपरेच्या अनुक्रमाने, हे वरुणा, तुला आवाहन करतो. आम्ही सोम-पिळणारे आहोत; मनूच्या विधीप्रमाणे आमच्या अग्नी प्रज्वलित आहेत—तुझा विस्तीर्ण ऋत आम्हांला रक्षो व समरस करो.

Mantra 8

आ प्र यात मरुतो विष्णो अश्विना पूषन्माकीनया धिया । इन्द्र आ यातु प्रथमः सनिष्युभिर्वृषा यो वृत्रहा गृणे ॥

पुढे या—हे मरुतांनो, हे विष्णो, हे अश्विनौ, हे पूषन्—अखंड, अचौर्य धियेने. आणि इंद्र प्रथम येवो, विजय-शोधकांसह—तो वृषभ, जो वृत्राचा वध करतो—आमच्या स्तोत्राने गौरविला जाण्यासाठी.

Mantra 9

वि नो देवासो अद्रुहोऽच्छिद्रं शर्म यच्छत । न यद्दूराद्वसवो नू चिदन्तितो वरूथमादधर्षति ॥

हे अद्रुह देवांनो, आमच्यासाठी अछिद्र शांती व आश्रय पसरवा. कारण तुम्ही जे वरूथ उभे करता, त्याला दूरूनही नाही, जवळूनही नाही—कोणताही आघात—पराभूत करू शकत नाही.

Mantra 10

अस्ति हि वः सजात्यं रिशादसो देवासो अस्त्याप्यम् । प्र णः पूर्वस्मै सुविताय वोचत मक्षू सुम्नाय नव्यसे ॥

हे रिशादसो (हानी-नाशक) देवहो! खरोखरच तुमच्यात सजात्य—एकाच कुळाचे बंधुत्व—आहे; हे देवहो, तुमच्यात परस्परांचे सामायिक आप्यत्वही आहे. आमच्यासाठी त्या प्राचीन सुवित (कल्याणमार्ग/शुभगती) कडे वाणी करा; त्वरेने आम्हाला नव्या सुम्न (अनुग्रह) व सौभाग्याकडे पोहोचवा.

Mantra 11

इदा हि व उपस्तुतिमिदा वामस्य भक्तये । उप वो विश्ववेदसो नमस्युराँ असृक्ष्यन्यामिव ॥

आताच तुमच्यासाठी आमची उपस्तुती; आताच तुमच्या वामस्य (आनंद-भाग/प्रसाद-वाटप) देण्याचा काळ. हे विश्ववेदसो (सर्वज्ञ) देवहो, नमस्यु उपासक नम्रतेने तुमच्या जवळ प्रवाहित झाला आहे—जशी एक धारा दुसऱ्या धारेला मिळायला धावते.

Mantra 12

उदु ष्य वः सविता सुप्रणीतयोऽस्थादूर्ध्वो वरेण्यः । नि द्विपादश्चतुष्पादो अर्थिनोऽविश्रन्पतयिष्णवः ॥

तुमच्यासाठी सविता—वरेण्य, सुप्रणीत (सुयोग्य रीतीने मार्गदर्शक)—ऊर्ध्व उभा राहिला आहे. मग द्विपाद व चतुष्पाद, आपल्या हेतूच्या शोधात, अविश्रांत राहून—प्रत्येक—आपल्या कर्माकडे चालण्यास व उडण्यास उत्सुक होतो.

Mantra 13

देवंदेवं वोऽवसे देवंदेवमभिष्टये । देवंदेवं हुवेम वाजसातये गृणन्तो देव्या धिया ॥

आम्ही देवंदेवाला सहाय्यासाठी हाक मारतो, देवंदेवाला परम कल्याणासाठी. वाजसाति (बल-समृद्धीचा विजय) मिळविण्यासाठी देवंदेवाला आम्ही आवाहन करतो, दैवी धिया (प्रेरित बुद्धी)ने स्तुती गात.

Mantra 14

देवासो हि ष्मा मनवे समन्यवो विश्वे साकं सरातयः । ते नो अद्य ते अपरं तुचे तु नो भवन्तु वरिवोविदः ॥

कारण देवगण—सर्व एक मन, एक संकल्पाने संयुक्त ‘विश्वे’—मानव साधकावर सदैव कृपावंत आहेत. ते आज आमच्यासाठी आणि पुढेही, वरिवो-विदः (विस्तीर्ण अवकाश देणारे/शोधणारे) ठरोत—आमच्यासाठी जागा व स्वातंत्र्य उघडून देणारे.

Mantra 15

प्र वः शंसाम्यद्रुहः संस्थ उपस्तुतीनाम् । न तं धूर्तिर्वरुण मित्र मर्त्यं यो वो धामभ्योऽविधत् ॥

हे अद्रुहः (द्रोहरहित, छलरहित) देवहो, उपस्तुतींच्या आसनात दृढ प्रतिष्ठित असलेल्या तुमची मी कीर्ती गातो. हे वरुणा, हे मित्रा, तुमच्या धामां व नियमांचे विधिपूर्वक सेवन-सेवा करणाऱ्या त्या जनाला कोणताही धूर्त मर्त्य इजा करू शकत नाही.

Mantra 16

प्र स क्षयं तिरते वि महीरिषो यो वो वराय दाशति । प्र प्रजाभिर्जायते धर्मणस्पर्यरिष्टः सर्व एधते ॥

तो अभाव ओलांडून सुरक्षित निवासाकडे पुढे जातो; तो व्यापक व महान प्रेरक शक्ती प्राप्त करतो—जो तुमच्यासाठी सत्य-निवडीसाठी (वर) अर्पण करतो. तो प्रजांसह पुढे जन्मतो, धर्माने परिरक्षित; सर्वथा अरिष्ट राहून, समग्र अस्तित्वात वृद्धिंगत होतो.

Mantra 17

ऋते स विन्दते युधः सुगेभिर्यात्यध्वनः । अर्यमा मित्रो वरुणः सरातयो यं त्रायन्ते सजोषसः ॥

ऋताने तो युद्धांत विजय मिळवतो; सुगम गतींनी तो मार्ग चालतो. अर्यमन्, मित्र आणि वरुण—दानात एकत्र—ज्याचे रक्षण ते निवडतात, त्याचे ते एकमताने संरक्षण करतात.

Mantra 18

अज्रे चिदस्मै कृणुथा न्यञ्चनं दुर्गे चिदा सुसरणम् । एषा चिदस्मादशनिः परो नु सास्रेधन्ती वि नश्यतु ॥

अज्र (अविच्छिन्न) विस्तारातही त्याच्यासाठी निश्चित मार्गदर्शन घडवा; दुर्गमातही सु-सरन (सुगम वाट) तयार करा. ही अशनि (वज्राघात) आमच्यापासून फार दूर हटो; विनाशाची ती अखंड शक्ती क्षीण होऊन विलीन होवो.

Mantra 19

यदद्य सूर्य उद्यति प्रियक्षत्रा ऋतं दध । यन्निम्रुचि प्रबुधि विश्ववेदसो यद्वा मध्यंदिने दिवः ॥

आज सूर्य उदयाला येताना तुम्ही प्रिय-क्षत्र (प्रिय अधिराज्य) सहित ऋत (सत्य-नियम) स्थापन करा; किंवा तो मावळताना—निम्रुचि (सांध्य-अवसान) येथे; किंवा जागरणकाळी—हे विश्ववेदस (सर्वज्ञ) देवहो; अथवा दिवःच्या मध्यंदिनी—काळाच्या प्रत्येक वळणावर आमच्यात ऋताची योग्य व्यवस्था दृढ करा.

Mantra 20

यद्वाभिपित्वे असुरा ऋतं यते छर्दिर्येम वि दाशुषे । वयं तद्वो वसवो विश्ववेदस उप स्थेयाम मध्य आ ॥

किंवा, हे असुर (प्रभु) देवहो, तुम्ही ऋतात चालता आणि दाशुष (दानकर्ता) याच्यासाठी छर्दि (आश्रय-आवरण) विस्तारता—तेव्हा आम्ही, हे वसु (वसव) विश्ववेदस, तुमच्या त्या रक्षित संरक्षण-क्षेत्राच्या मध्यभागी, तुमच्या जवळ उभे राहू.

Mantra 21

यदद्य सूर उदिते यन्मध्यंदिन आतुचि । वामं धत्थ मनवे विश्ववेदसो जुह्वानाय प्रचेतसे ॥

आज सूर्य उदित होताना, किंवा मध्यंदिनाच्या दाहक क्षणी (आतुचि) — हे विश्ववेदस (सर्वज्ञ) देवहो, मनु (मानव) याच्यासाठी वाम (वांछित कल्याण) धरा; जुह्वा (हवनी)ने आहुती देणाऱ्या त्या प्रचेतस (जागृत-प्रज्ञ) यासाठी.

Mantra 22

वयं तद्वः सम्राज आ वृणीमहे पुत्रो न बहुपाय्यम् । अश्याम तदादित्या जुह्वतो हविर्येन वस्योऽनशामहै ॥

हे सम्राट् शक्तींनो, पुत्र जसा बहुरक्षक सहाय्य निवडतो तसा आम्ही तुमच्याकडून तेच सहाय्य-वरदान निवडतो. हे आदित्यांनो, जूहूने आम्ही अर्पित करीत असलेल्या हवि-आहुतीने ते आम्हांस प्राप्त होवो—ज्यायोगे आम्ही अधिक श्रेष्ठ व अधिक प्रकाशमय कल्याणात सहभागी होऊ.