HomeRig VedaMandala 7Sukta 91Mantra 2
Previous Mantra
Next Mantra

Rig Veda 7.91.2: Mandala 7, Sukta 91, Mantra 2

Sukta 7.91

Rishi: Vasiṣṭha
Devata: Indra–Vāyu
Chandas: Triṣṭubh (probable)

उशन्ता दूता न दभाय गोपा मासश्च पाथः शरदश्च पूर्वीः । इन्द्रवायू सुष्टुतिर्वामियाना मार्डीकमीट्टे सुवितं च नव्यम् ॥

uśántā dūtā́ ná dábhāya gopā́ mā́sāś ca pā́thaḥ śarádaś ca pūrvī́ḥ | índravāyū suṣṭutír vām iyānā́ mārḍīkám ī́ṭṭe suvitáṃ ca návyam ||

इच्छायुक्त, दूतांसारखे, चुकू नये म्हणून गोप्यासारखे रक्षण करत, ते मास, पथ आणि अनेक पूर्व शरद्-ऋतूंमध्ये संचार करतात. हे इंद्र–वायू, तुमच्याकडे येणारी सुबद्ध स्तुती तुमची मृडिका (कृपा) आणि नव्य सुवित (सुपथ-प्रेरणा) मागते.

उशन्ताthe two desirous/ardent ones
उशन्ता:
Kartā (विशेषणरूपेण इन्द्रवायू-कर्तृयोः)
TypeAdjective (participle)
Rootउश् (इच्छायाम्) / उशन्त् (प्रातिपदिक)
दूतौtwo messengers
दूतौ:
Kartā (उशन्ता इत्यस्य विशेष्यौ)
TypeNoun
Rootदूत (प्रातिपदिक)
:
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
like/as
:
दभायto/for Dabhā (as a model; ‘to the un-deceivable one’/‘Dabhā’)
दभाय:
Sampradāna (उपमान-निर्देशः: ‘दभाय’ इव/प्रति)
TypeNoun (proper/epithet)
Rootदभ (हिंसायाम्/द्रोहे) → दभ (प्रातिपदिक) / दभा- (वैदिक)
गोपाःcowherds/guardians
गोपाः:
Kartā (उपमान-सम्बन्धे: ‘गोपाः’ इव)
TypeNoun
Rootगोपा (गो + पा ‘पालने’) (प्रातिपदिक)
मासाःmonths
मासाः:
Kartā (समुच्चित-उपमान-समूहः)
TypeNoun
Rootमास (प्रातिपदिक)
and
:
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
पाथःpath/way
पाथः:
Kartā/Adhikaraṇa (उपमान-सम्बन्धे: ‘पाथः’ इव; ‘मार्ग/पथ’)
TypeNoun
Rootपाथस् (प्रातिपदिक)
शरदःautumns/seasons
शरदः:
Kartā (समुच्चित-उपमान-समूहः)
TypeNoun
Rootशरद् (प्रातिपदिक)
and
:
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
पूर्वीःformer/earlier, many of old
पूर्वीः:
Kartā (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootपूर्व (प्रातिपदिक)
इन्द्रवायूIndra and Vāyu
इन्द्रवायू:
Kartā (स्तुति-सम्बन्धे; स्तुत्यौ देवौ)
TypeNoun (dual deity)
Rootइन्द्र + वायु (द्वन्द्व-समास, प्रातिपदिक)
सुष्टुतिःgood praise/hymn
सुष्टुतिः:
Kartā (इट्टे इत्यस्य कर्ता)
TypeNoun
Rootसु- + स्तुति (√स्तु ‘स्तुतौ’) (प्रातिपदिक)
वाम्of you two / to you two
वाम्:
Sampradāna/Adhikaraṇa (स्तुतिः ‘वाम्’—युवयोः प्रति/युवयोः)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
इयानाgoing/approaching
इयाना:
Kartā (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective/Participle
Root√इ (गत्यर्थे) → इयान (कृदन्त, क्त/शानच्-प्राय)
माडीकेम्mercy, gracious favor
माडीकेम्:
Karma (इट्टे इत्यस्य कर्म)
TypeNoun
Rootमाडीका/माडीके (प्रातिपदिक; ‘मृड्/मृडिक’ भावः—अनुग्रह/कृपा)
इट्टेseeks/worships, asks for
इट्टे:
Kriyā (मुख्यक्रिया)
TypeVerb
Root√यज् (इष्टौ/यागे) → इट्टे (वैदिक मध्यम/आत्मनेपद-रूप; √यज् ‘to worship/seek’)
सुवितम्good guidance/prosperity
सुवितम्:
Karma (इट्टे इत्यस्य कर्म; माडीकेम् सह)
TypeNoun
Rootसु- + वित (√विद्/√वि ‘to find, to obtain’; ‘सुवित’ = good course/fortune) (प्रातिपदिक)
and
:
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
नव्यम्new, fresh
नव्यम्:
Karma (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootनव्य (प्रातिपदिक)

Ask anything about this verse

Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.

Not sure where to start?

A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App