Rig Veda 6.68.2 — Mandala 6, Sukta 68, Mantra 2
Sukta 6.68
Rishi: Bharadvāja (Bārhaspatya) — traditional for RV 6.68
Devata: Indra-Varuṇa (dual)
Chandas: Trishtubh (common in RV 6; consistent with diction here)
Samhita Patha (Devanagari)
ता हि श्रेष्ठा देवताता तुजा शूराणां शविष्ठा ता हि भूतम् । मघोनां मंहिष्ठा तुविशुष्म ऋतेन वृत्रतुरा सर्वसेना ॥
Transliteration
tā́ hí śréṣṭhā deva-tā́tā tujā́ śūrā́ṇāṃ śáviṣṭhā tā́ hí bhūtám | maghónāṃ máṃhiṣṭhā tuvi-śúṣma ṛténa vṛtra-túrā sárva-senā ||
Translation
ते दोघेही दिव्य माता-पित्याप्रमाणे खरोखर श्रेष्ठ आहेत—वेगवान, शूर-शक्तींमध्ये सर्वाधिक बलवान। दानशूरांसाठी ते सर्वात महान विस्तारक आहेत; विशाल प्रेरक-शक्ती (तुविशुष्म) यांनी परिपूर्ण; ऋत (सत्य-नियम) यांच्या बळावर ते वृत्र-हंता, सर्वसेना—समस्त बलसमूहांनी युक्त आहेत.
Word by Word
ताःthose (fem.), they
ताः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
हिindeed, for
हि:
—
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
श्रेष्ठाःbest, most excellent
श्रेष्ठाः:
कर्तृ (विशेषण) / विधेय-विशेषण
TypeAdjective
Rootश्रेष्ठ (प्रातिपदिक; superl. of श्रेयस्/श्री)
देवताताdivinity, divine nature
देवताता:
कर्तृ (सम्बोधन/विधेय-नाम) संदर्भे
TypeNoun
Rootदेवताता (प्रातिपदिक; देवता + -ता abstract/collective)
तुजाimpelling, forceful
तुजा:
कर्तृ (विशेषण)
TypeAdjective
Rootतुज (प्रातिपदिक; ‘impelling/pressing’, from √तुज् ‘to urge/strike’)
शूराणाम्of heroes
शूराणाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी) / षष्ठी-सम्बन्ध
TypeNoun
Rootशूर (प्रातिपदिक)
शविष्ठाःstrongest
शविष्ठाः:
कर्तृ (विशेषण)
TypeAdjective
Rootशविष्ठ (प्रातिपदिक; superl. of शवीयस्/शवस् ‘strong’)
ताःthose (fem.), they
ताः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
हिindeed
हि:
—
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
भूतम्become; existent; a being
भूतम्:
विधेय (कर्तृ-सम्बन्धे) / कर्म (यदि ‘भूतम्’ कर्मवत्) संदर्भे
TypeAdjective/Noun
Rootभूत (कृदन्त-प्रातिपदिक; √भू ‘to be’ → भूत ‘become/being’)
मघोनाम्of the bountiful (patrons)
मघोनाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun/Adjective
Rootमघवन् (प्रातिपदिक; ‘bountiful, generous’)
मंहिष्ठाmost bountiful
मंहिष्ठा:
कर्तृ (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमंहिष्ठ (प्रातिपदिक; superl. of मंह/मंहस् ‘bounty, generosity’)
तुविशुष्मof great might
तुविशुष्म:
कर्तृ (विशेषण)
TypeAdjective
Rootतुवि-शुष्म (प्रातिपदिक; तुवि ‘much’ + शुष्म ‘might’)
ऋतेनby ṛta (cosmic order/truth)
ऋतेन:
करण
TypeNoun
Rootऋत (प्रातिपदिक)
वृत्रतुराovercoming Vṛtra; Vṛtra-slaying
वृत्रतुरा:
कर्तृ (विशेषण)
TypeAdjective
Rootवृत्र-तुर (प्रातिपदिक; वृत्र ‘obstacle/dragon’ + तुर ‘overcoming’, from √तॄ/√तुर् ‘to overcome’)
सर्वसेनाhaving all armies; with all forces
सर्वसेना:
कर्तृ (विशेषण)
TypeAdjective/Noun
Rootसर्व-सेना (प्रातिपदिक; सर्व ‘all’ + सेना ‘army’)
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.