
Sukta 6.31
Bharadvāja Bārhaspatya (RV 6.31 Indra hymn)
Indra
Triṣṭubh (probable)
हे लघु इंद्रसूक्त इंद्राची स्तुती करते—तो धनसंपत्तीचा एकमेव स्वामी आहे, लोकांना आपल्या हातात धरून ठेवणारा आहे; घरात, जलांत, संततीत आणि सूर्यांत सर्वत्र त्याची कीर्ती गाजते. कुत्सासह शुष्ण व इतर अडथळे घालणाऱ्या शत्रूंवर मिळवलेल्या त्याच्या पराक्रमी विजयांची, गायी/प्रकाशाच्या शोधातील त्या संघर्षाची आठवण करून देते. शेवटी, इंद्राने आपल्या रथावर आरूढ होऊन विस्तीर्ण मार्गांनी यावे आणि उपासकाचा आर्त हाक प्रभावीपणे ऐकू येईल असे करावे, अशी विनंती करते.
Mantra 1
अभूरेको रयिपते रयीणामा हस्तयोरधिथा इन्द्र कृष्टीः । वि तोके अप्सु तनये च सूरेऽवोचन्त चर्षणयो विवाचः ॥
हे रयिपते इंद्रा! तू समृद्धींचा एकमेव स्वामी झालास; हे इंद्रा, तुझ्या हातांत तू प्रजांना धारण करतोस. घरात, जलांत, संततीत आणि सूर्यांत—मानवसमुदाय तुझे बहुविध वचन उच्चारतात.
Mantra 2
त्वद्भियेन्द्र पार्थिवानि विश्वाच्युता चिच्च्यावयन्ते रजांसि । द्यावाक्षामा पर्वतासो वनानि विश्वं दृळ्हं भयते अज्मन्ना ते ॥
हे इंद्रा! तुझ्या भयाने पृथ्वीवरील सर्व काही—अचलसुद्धा—आपापल्या जागी हलते. द्यावा-क्षामा (द्यौ व पृथ्वी), पर्वत, वने—जे काही दृढ आहे ते, तू पुढे सरकलास की थरथरते.
Mantra 3
त्वं कुत्सेनाभि शुष्णमिन्द्राशुषं युध्य कुयवं गविष्टौ । दश प्रपित्वे अध सूर्यस्य मुषायश्चक्रमविवे रपांसि ॥
हे इंद्रा! तू कुत्सासह शुष्ण—तो शोषक (अशुष)—आणि गविष्टि (गौ/प्रकाशाचा शोध) मध्ये कुयव यांच्याशी युद्ध केलेस. मग सूर्याच्या दहापटी निर्णायक वळणावर तू (ऋताच्या) गतीचे चक्र परत मिळवलेस आणि कपट-प्रपंचांना निष्फळ केलेस.
Mantra 4
त्वं शतान्यव शम्बरस्य पुरो जघन्थाप्रतीनि दस्योः । अशिक्षो यत्र शच्या शचीवो दिवोदासाय सुन्वते सुतक्रे भरद्वाजाय गृणते वसूनि ॥
तू शंबराच्या शंभर दुर्ग-पुर्या—दस्युच्या अजिंक्य भासणाऱ्या अडथळ्यांना—कोसळविलेस. तेथेच, आपल्या शची (प्रभावी शक्ती) ने, हे शचीवन्, सोम पिळणाऱ्या दिवोदासासाठी आणि स्तुती करणाऱ्या भरद्वाजासाठी वसू—अंतःस्थ संपत्ती, पूर्णतेच्या शक्ती—स्थापिल्या व शिकविल्या.
Mantra 5
स सत्यसत्वन्महते रणाय रथमा तिष्ठ तुविनृम्ण भीमम् । याहि प्रपथिन्नवसोप मद्रिक्प्र च श्रुत श्रावय चर्षणिभ्यः ॥
हे सत्यसत्वन्! महान रणासाठी आपल्या भीम, तुविनृम्ण रथावर आरूढ हो. विस्तीर्ण मार्गांनी आपल्या सहाय्यासह आमच्याकडे ये—इथे वळून जवळ ये. आणि ऐक—जनांसाठी आपली श्रवणशक्ती प्रभावी कर; जेणेकरून आमच्या अंतःकरणातील हाक विजयी श्रवण बनेल.
It praises Indra as the one lord of abundance who supports communities everywhere, remembers his mythic victories that restore light and order, and asks him to come near and protect the people.
These names recall a traditional victory story: Indra aids Kutsa in defeating obstructing powers like Śuṣṇa, symbolizing the recovery of the cows/light and the defeat of deception.
It can be recited as a focused prayer for courage, removing obstacles, communal welfare, and success in difficult efforts—ideally with a simple fire offering or quiet recitation with clear intention.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.