Mantra 17
Sukta 6.16
Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
यत्र क्व च ते मनो दक्षं दधस उत्तरम् । तत्रा सदः कृणवसे ॥
Samhita Patha (IAST)
यत्र॒ क्व॑ च ते॒ मनो॒ दक्षं॑ दधस॒ उत्त॑रम् । तत्रा॒ सद॑: कृणवसे ॥
Transliteration
yátra kvà ca te máno dákṣaṃ dadháse úttaram | tátrā́ sádaḥ kṛṇavase ||
Translation
जिथे कुठे आणि जसेही तू आपले मन व उच्चतर दक्षता (दक्षम्) स्थापन करतोस, तिथेच तू आसन घडवितोस—तिथेच आमच्यात आपला निवास दृढ करतोस.
Padapatha (Word Analysis)
यत्र॑ । क्व॑ । च॒ । ते॒ । मनः॑ । दक्ष॑म् । द॒ध॒से॒ । उत्ऽत॑रम् । तत्र॑ । सदः॑ । कृ॒ण॒व॒से॒ ॥यत्र । क्व । च । ते । मनः । दक्षम् । दधसे । उत्तरम् । तत्र । सदः । कृणवसे ॥yatra | kva | ca | te | manaḥ | dakṣam | dadhase | ut-taram | tatra | sadaḥ | kṛṇavase
Word by Word
यत्रwhere
यत्र:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय-प्रातिपदिक) < यद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
क्वwhere? / anywhere
क्व:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootक्व (अव्यय)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
तेof you / your
ते:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
मनःmind
मनः:
Kartā (with implied ‘is/exists’ in relative clause)
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
दक्षम्skill, ability, power
दक्षम्:
Karma
TypeNoun
Rootदक्ष (प्रातिपदिक)
दधसyou place / you set
दधस:
—
TypeVerb
Rootधा (डुधाञ्)
उत्तरम्higher, superior
उत्तरम्:
Karma (as qualifier of the object)
TypeAdjective
Rootउत्तर (प्रातिपदिक)
तत्रthere
तत्र:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय) < तद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सदःseat, abode, sitting-place
सदः:
Karma
TypeNoun
Rootसदस् (प्रातिपदिक)
कृणवसेyou make for yourself / you establish
कृणवसे:
—
TypeVerb
Rootकृ (डुकृञ् करणे)