Rig Veda 4.3.13 — Mandala 4, Sukta 3, Mantra 13
Sukta 4.3
Rishi: Vāmadeva Gautama (attributed for RV 4.3)
Devata: Agni (as protector of right relation and purifier of social/psychic bonds)
Chandas: Triṣṭubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
मा कस्य यक्षं सदमिद्धुरो गा मा वेशस्य प्रमिनतो मापेः । मा भ्रातुरग्ने अनृजोॠणं वेर्मा सख्युर्दक्षं रिपोर्भुजेम ॥
Transliteration
mā́ kásya yakṣáṃ sádám íd huró gāḥ mā́ veśásya pra-minató mā́ āpéḥ | mā́ bhrātúr agne anṛ́joḥ ṛṇáṃ vér mā́ sakhyúr dákṣaṃ ripór bhujema ||
Translation
कोणत्याही शत्रु-शक्तीच्या यक्षात आम्ही क्षणभरही जाऊ नये; कुलातील अव्यवस्थेच्या क्षीण करणाऱ्या बळाखाली पडू नये. हे अग्ने, अधिकार नसलेल्या भावाचे ऋण आम्हांवर येऊ नये; शत्रूच्या दक्षतेचा भोग घेणारे होऊ नये, आणि मित्राच्या क्षमतेचा दुरुपयोगही करू नये.
Word by Word
माdo not
मा:
—
TypeIndeclinable
Rootमा (निषेध) अव्यय
कस्यof anyone / of which (one)
कस्य:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootक (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
यक्षम्worship/rite; sacred act
यक्षम्:
कर्म
TypeNoun
Rootयक्ष (प्रातिपदिक) < √यज्
सदम्ever, always
सदम्:
—
TypeIndeclinable
Rootसदम् (अव्यय) < सद्/सदस्
इत्indeed, just
इत्:
—
TypeIndeclinable
Rootइत् (अव्यय)
धुरःof the yoke/shaft; of the burden
धुरः:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootधुर्/धुरा (प्रातिपदिक)
गाःcows
गाः:
कर्म
TypeNoun
Rootगौ (प्रातिपदिक)
माdo not
मा:
—
TypeIndeclinable
Rootमा (निषेध) अव्यय
वेशस्यof the dwelling/settlement; of the house
वेशस्य:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootवेश (प्रातिपदिक) < √विश्
प्रमिनतः(you) should not damage/diminish
प्रमिनतः:
क्रिया
TypeVerb
Rootप्र + √मि (मिनाति)
माdo not
मा:
—
TypeIndeclinable
Rootमा (निषेध) अव्यय
अपेःaway; off (do not go off/withdraw)
अपेः:
—
TypeIndeclinable
Rootअपि/अप (अव्यय/उपसर्ग) + ए (एति) ?
माdo not
मा:
—
TypeIndeclinable
Rootमा (निषेध) अव्यय
भ्रातुःof (your) brother
भ्रातुः:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootभ्रातृ (प्रातिपदिक)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
अनृजःof the uninjured/undamaged (one)
अनृजः:
विशेषण (genitive qualifier)
TypeAdjective
Rootअनृज (प्रातिपदिक) < नृज/√नृज्
ऋणम्debt, obligation
ऋणम्:
कर्म
TypeNoun
Rootऋण (प्रातिपदिक)
वेःdo not choose/seek; do not incur
वेः:
क्रिया
TypeVerb
Root√वृ/√वेर् (वेदिक) ?
माdo not
मा:
—
TypeIndeclinable
Rootमा (निषेध) अव्यय
सख्युःof a friend
सख्युः:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootसखि (प्रातिपदिक)
दक्षम्ability/skill; strength
दक्षम्:
कर्म
TypeNoun
Rootदक्ष (प्रातिपदिक)
रिपोःof an enemy
रिपोः:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootरिपु (प्रातिपदिक)
भुजेमmay we enjoy/partake
भुजेम:
क्रिया
TypeVerb
Root√भुज् (भुनक्ति)
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.