Rig Veda 4.1.7: Mandala 4, Sukta 1, Mantra 7
Sukta 4.1
Rishi: Vāmadeva Gautama
Devata: Agni
Chandas: Trishtubh (probable; verify in critical edition)
Samhita Patha (Devanagari)
त्रिरस्य ता परमा सन्ति सत्या स्पार्हा देवस्य जनिमान्यग्नेः । अनन्ते अन्तः परिवीत आगाच्छुचिः शुक्रो अर्यो रोरुचानः ॥
Transliteration
trír asyá tā́ paramā́ sánti satyā́ spārhā́ devásya jánimāny agnéḥ | ananté ántar pári-vīta ā́gāc chúciḥ śukró aryó rórucānaḥ ||
Translation
त्याची तीन परम जन्मे आहेत—सत्य व स्पृहणीय—हीच अग्निदेवाची जनिमाने. अनंताच्या अंतःस्थानी परिवीत होऊन तो आला आहे—शुचि, शुक्ल-दीप्त, आर्य (उदार), पुनःपुन्हा प्रकाशमान.
Word by Word
त्रिःthrice
त्रिः:
Adhikaraṇa (पुनरावृत्ति/परिमाण-निर्देशः)
TypeIndeclinable
Rootत्रि (संख्या-प्रातिपदिक) / त्रिस् (अव्यय-रूप)
अस्यof this (one)
अस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ताःthose (f.)
ताः:
Kartā (सन्ति इति)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
परमाःhighest, supreme
परमाः:
Kartā (ताः इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक)
सन्तिare
सन्ति:
(अकर्मक) —
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
सत्याःtrue, real
सत्याः:
Kartā/विशेषण (ताः परमाः इत्यस्य)
TypeAdjective
Rootसत्य (प्रातिपदिक)
स्पार्हाःdesirable, longed-for
स्पार्हाः:
Kartā/विशेषण (ताः इत्यस्य)
TypeAdjective
Rootस्पृह् → स्पार्ह (प्रातिपदिक; ‘इच्छनीय/काम्य’)
देवस्यof the god
देवस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
जनिमानिbirths, begettings, origins
जनिमानि:
Kartā (सन्ति इति; ‘births/origins’ as subject)
TypeNoun
Rootजनि- (प्रातिपदिक; √जन् ‘to be born’ से)
अग्नेःof Agni
अग्नेः:
सम्बन्ध (जनिमानि इत्यस्य)
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
अनन्तेin the endless (realm), in the infinite
अनन्ते:
Adhikaraṇa
TypeAdjective (used substantively)
Rootअनन्त (प्रातिपदिक)
अन्तःwithin
अन्तः:
Adhikaraṇa (स्थान-निर्देशः)
TypeIndeclinable
Rootअन्तर् (अव्यय/उपसर्गवत्; ‘within’)
परिवीतःencompassed, wrapped around
परिवीतः:
Kartā (आगात् इति)
TypeParticiple
Rootपरि-√वी (धातु ‘to wrap/enclose’) → परिवीत (कृदन्त)
आगात्came, approached
आगात्:
(अकर्मक) —
TypeVerb
Rootआ-√गम् (धातु)
शुचिःpure
शुचिः:
Kartā/विशेषण (परिवीतः इत्यस्य)
TypeAdjective
Rootशुचि (प्रातिपदिक)
शुक्रःbright, radiant
शुक्रः:
Kartā/विशेषण
TypeAdjective
Rootशुक्र (प्रातिपदिक)
अर्यःthe noble one
अर्यः:
Kartā (आगात् इति; अग्नेर् उपाधिः)
TypeNoun/Adjective
Rootअर्य (प्रातिपदिक)
रोरुचानःshining forth, blazing
रोरुचानः:
Kartā/विशेषण (अर्यः/अग्निः)
TypeParticiple
Root√रुच् (धातु ‘to shine’) → रोरुचान (कृदन्त; तीव्र/पुनरुक्त-दीप्ति)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.