Rig Veda 3.29.9 — Mandala 3, Sukta 29, Mantra 9
Sukta 3.29
Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional)
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
कृणोत धूमं वृषणं सखायोऽस्रेधन्त इतन वाजमच्छ । अयमग्निः पृतनाषाट् सुवीरो येन देवासो असहन्त दस्यून् ॥
Transliteration
kṛṇóta dhūmáṃ vṛ́ṣaṇaṃ sakhāyo ’sredhanta itana vājám áccha | ayám agníḥ pṛtanāṣā́ṭ suvī́ro yéna devā́so ásahanta dásyūn ||
Translation
हे सख्यांनो, धुराला वृषभासारखा प्रबळ करा; न ढळता समृद्धी (वाज) कडे पुढे चला. हा तोच अग्नी आहे—रणजयी, सु-वीर—ज्याच्या बळावर देवांनी दस्यूंना, त्या तमसिक अडथळ्यांना, पराभूत केले.
Word by Word
कृणोत(you all) make / produce
कृणोत:
(वाक्य-क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (कर॑णे)
धूमम्smoke
धूमम्:
कर्म
TypeNoun
Rootधूम (प्रातिपदिक)
वृषणम्strong, vigorous
वृषणम्:
कर्म (विशेषण-रूपेण)
TypeAdjective
Rootवृषण (प्रातिपदिक; ‘वृषन्’ से)
सखायःcompanions, comrades
सखायः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसखि (प्रातिपदिक)
अस्रेधन्तthey did not slacken / did not fail
अस्रेधन्त:
(वाक्य-क्रिया)
TypeVerb
Rootस्रिध्/स्रेद् (अवसादने/शिथिलतायाम्) + अ- (निषेध)
इतindeed, just
इत:
(सम्बन्ध-बोधक/बलवर्धक)
TypeIndeclinable
Rootइत् (निपात)
नुnow, then
नु:
(वाक्य-प्रयोग-नियामक)
TypeIndeclinable
Rootनु (निपात)
वाजम्prize, booty; strength (victory)
वाजम्:
कर्म (गत्यर्थे ‘अच्छ’ सह)
TypeNoun
Rootवाज (प्रातिपदिक)
अच्छtowards
अच्छ:
(दिशा/गति-निर्देशक)
TypeIndeclinable
Rootअच्छ (उपसर्ग/अव्यय; ‘towards’)
अयम्this
अयम्:
कर्तृ (अग्निः इत्यस्य विशेषणम्)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अग्निःAgni (Fire-god)
अग्निः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
पृतनाषाट्battle-conqueror
पृतनाषाट्:
कर्तृ (विशेषण-रूपेण)
TypeAdjective
Rootपृतना-षाह् (कृदन्त-समास; √सह्/षह् ‘to overcome’)
सुवीरःhaving good heroes / rich in heroes
सुवीरः:
कर्तृ (विशेषण-रूपेण)
TypeAdjective
Rootसु-वीर (प्रातिपदिक; उपसर्ग ‘सु’ + वीर)
येनby whom / by which
येन:
करण
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
देवासःthe gods
देवासः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
असहन्तthey overcame / they vanquished
असहन्त:
(वाक्य-क्रिया)
TypeVerb
Rootसह् (सहने/अभिभवे)
दस्यून्Dasyus (hostile foes)
दस्यून्:
कर्म
TypeNoun
Rootदस्यु (प्रातिपदिक)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.