Rig Veda 2.20.6: Mandala 2, Sukta 20, Mantra 6
Sukta 2.20
Rishi: Gṛtsamada
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
स ह श्रुत इन्द्रो नाम देव ऊर्ध्वो भुवन्मनुषे दस्मतमः । अव प्रियमर्शसानस्य साह्वाञ्छिरो भरद्दासस्य स्वधावान् ॥
Transliteration
sá ha śṛutá índro nā́ma devá ūrdhvó bhúvan mánuṣe dasmátamaḥ | áva priyám arśasā́nasyá sā́hvāñ chíraḥ bharad dā́sasya svadhā́vān ||
Translation
तोच ख्यात आहे—नावाने इंद्र—तो देव जो उर्ध्व उगवतो, मनुष्यांसाठी अत्यंत अद्भुत. स्वधावान् इंद्राने, आपल्याला प्रिय असला तरी उग्र दास अर्शसान याचे शिर खाली दाबून टाकले.
Word by Word
सःhe
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
हindeed/just
ह:
—
TypeIndeclinable
Rootह (निपात)
श्रुतःrenowned, famed
श्रुतः:
कर्तृ-विशेषणम्
TypeAdjective/Participle
Rootश्रु (धातु) → श्रुत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
नामby name, called
नाम:
—
TypeIndeclinable (quotative) / Noun-form
Rootनामन् (प्रातिपदिक) / नाम (अव्यय-प्रयोगः)
देवःthe god
देवः:
कर्तृ (इन्द्रस्य अप्पोजिशनम्)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
ऊर्ध्वःupright, exalted
ऊर्ध्वः:
कर्तृ-विशेषणम्
TypeAdjective
Rootऊर्ध्व (प्रातिपदिक)
भुवन्being, existing
भुवन्:
कर्तृ-विशेषणम्
TypeParticiple
Rootभू (धातु) → भुवन्त् (वर्तमान-कृदन्त/शतृ)
मनुषेfor the man/human
मनुषे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootमनुष्य (प्रातिपदिक)
दस्मतमःmost wondrous/most mighty
दस्मतमः:
कर्तृ-विशेषणम्
TypeAdjective (superlative)
Rootदस्म (प्रातिपदिक) + तमप्
अवdown
अव:
—
TypeIndeclinable
Rootअव (उपसर्ग/अव्यय)
प्रियम्the dear (one/thing)
प्रियम्:
कर्म
TypeAdjective (used substantively)
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
अर्शसानस्यof Arśasāna
अर्शसानस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun (proper name/epithet)
Rootअर्शसान (प्रातिपदिक; वैदिक-नाम/विशेषण)
साह्वान्overpowering, victorious
साह्वान्:
कर्तृ-विशेषणम् (इन्द्रस्य)
TypeAdjective/Participle
Rootसह् (धातु) → साह्वन् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
शिरःhead
शिरः:
कर्म
TypeNoun
Rootशिरस् (प्रातिपदिक)
भरत्carried/bore
भरत्:
क्रिया
TypeVerb
Rootभृ (धातु)
दासस्यof the Dāsa
दासस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootदास (प्रातिपदिक)
स्वधावान्possessing svadhā (inherent power/ritual might)
स्वधावान्:
कर्तृ-विशेषणम् (इन्द्रस्य)
TypeAdjective
Rootस्वधा (प्रातिपदिक) + वत्
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.