Rig Veda Sukta 180
Mandala 10Sukta 1803 Mantras

Sukta 180

Sukta 10.180

Devata

Indra

ही संक्षिप्त इंद्र-स्तुती वारंवार आह्वान केल्या जाणाऱ्या वीराला शत्रूंवर मात करण्यासाठी आणि “उजव्या हाताने धन आणण्यासाठी”—म्हणजे शुभ, धर्म्य व वैध सामर्थ्याने—पाचारण करते. इंद्राला पर्वतांत भटकणारा भयावह पशूसारखा दाखवले आहे: तो आपली शस्त्रे धारदार करतो, शत्रूंच्या सैन्याला उधळून लावतो, आणि देवांना (तसेच उपासकाच्या उच्च शक्तींना) कार्य करण्यासाठी विस्तीर्ण व सुरक्षित असा प्रदेश उघडतो.

Mantras

Mantra 1

प्र ससाहिषे पुरुहूत शत्रूञ्ज्येष्ठस्ते शुष्म इह रातिरस्तु । इन्द्रा भर दक्षिणेना वसूनि पतिः सिन्धूनामसि रेवतीनाम् ॥

हे पुरुहूत इंद्रा! तू शत्रूंवर प्रबळ होऊन विजय मिळवितोस; तुझा शुष्म (पराक्रम) सर्वश्रेष्ठ आहे—इथे तुझी दान-रति (उदार देणगी) असो. हे इंद्रा, उजव्या हाताच्या सामर्थ्याने वसू (धनसंपत्ती) घेऊन ये; तू रेवती (समृद्ध) सिंधूंचा—प्रवाहमान धारांचा—स्वामी आहेस.

Mantra 2

मृगो न भीमः कुचरो गिरिष्ठाः परावत आ जगन्था परस्याः । सृकं संशाय पविमिन्द्र तिग्मं वि शत्रून्ताळ्हि वि मृधो नुदस्व ॥

भयानक मृगासारखा—उंचावर भटकणारा, पर्वतांवर स्थिर असणारा—तू अतिदूर प्रदेशातून इथे आला आहेस. हे इंद्रा, जबडा घट्ट कर; तीक्ष्ण पवि (धार) अधिक धारदार कर; शत्रूंना फाडून वेगळे कर, आक्रमणे (मृध) दूर लोट.

Mantra 3

इन्द्र क्षत्रमभि वाममोजोऽजायथा वृषभ चर्षणीनाम् । अपानुदो जनममित्रयन्तमुरुं देवेभ्यो अकृणोरु लोकम् ॥

हे इंद्रा, प्रिय क्षत्र-बलात—तो वाम (मंगल) ओज तुझ्यात प्रकट झाला; हे जनांचा वृषभा, तू त्यातच जन्मलास. शत्रुभावाने चालणाऱ्या जनसमूहाला तू अपानुदित (दूर) करतोस; आणि देवांसाठी तू विशाल लोक—प्रशस्त क्षेत्र—निर्मिले आहेस.

Frequently Asked Questions

It asks Indra to defeat enemies and assaults, to bring prosperity through “right-handed” (auspicious, rightful) power, and to establish a wide, safe space for divine order.

The image emphasizes Indra’s fearsome, untamed strength and his ability to come from far away and strike decisively against threats.

It means creating a broad, secure field—outerly as protection and order in life, and innerly as mental-spiritual space where higher qualities can function freely.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App