Rig Veda 10.17.3: Mandala 10, Sukta 17, Mantra 3
Sukta 10.17
Rishi: Vasiṣṭha (traditional; verify)
Devata: Pūṣan and Agni as guides; Pitṛs and Devas as destinations/guardians
Chandas: Triṣṭubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
पूषा त्वेतश्च्यावयतु प्र विद्वाननष्टपशुर्भुवनस्य गोपाः । स त्वैतेभ्यः परि ददत्पितृभ्योऽग्निर्देवेभ्यः सुविदत्रियेभ्यः ॥
Transliteration
pūṣā tvā itaś cyāvayatu pra vidvān anaṣṭa-paśur bhuvanasya gopāḥ | sa tvā etebhyaḥ pari dadat pitṛ-bhyo 'gnir devebhyaḥ su-vidatryebhyaḥ ||
Translation
इथून तुला पुढे नेवो पूषन्—विद्वान, जगाचा गोपा, जो पशुधन हरवत नाही. तो तुला पितरांकडे सोपवो; आणि अग्नी तुला देवांकडे—सुविदत्रियांकडे—सोपवो.
Word by Word
पूषाPūṣan (the god Pūṣan)
पूषा:
कर्तृ
TypeNoun
Rootपूषन् (प्रातिपदिक) प्रत्यय-आ (nom.sg.)
त्वाyou (thee)
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
एतश्च्यावयतुmay (he) cause to move/drive
एतश्च्यावयतु:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootच्यावय् (णिच्) < च्यु (धातु)
प्रforth, forward
प्र:
(क्रिया-विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/निपात)
विद्वान्knowing, wise
विद्वान्:
कर्तृ (विशेषण)
TypeAdjective
Rootविद्वस् (कृदन्त, क्तवतु) < विद्
अनष्टपशुःwhose cattle are not lost; not losing cattle
अनष्टपशुः:
कर्तृ (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअनष्टपशु (प्रातिपदिक; नष्ट + पशु, नञ्/अ- उपसर्ग)
भुवनस्यof the world/being
भुवनस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootभुवन (प्रातिपदिक) < भू
गोपाःprotector/guardian (of cattle; guardian)
गोपाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootगोपा (प्रातिपदिक; गो + पा ‘protector’)
सhe
स:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
एतेभ्यःto these
एतेभ्यः:
सम्प्रदान (recipient)
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम)
परिaround, fully
परि:
(क्रिया-विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपरि (उपसर्ग/निपात)
ददत्giving
ददत्:
कर्तृ (स-इत्यस्य विशेषण)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
पितृभ्यःto the Fathers (ancestors)
पितृभ्यः:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
अग्निःAgni (fire-god)
अग्निः:
कर्तृ (अग्निः ... ददत् इति)
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
देवेभ्यःto the gods
देवेभ्यः:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
सुविदत्रियेभ्यःto the well-bestowing/beneficent (gods)
सुविदत्रियेभ्यः:
सम्प्रदान (देवेभ्यः इत्यस्य विशेषण)
TypeAdjective
Rootसुविदत्रिय (प्रातिपदिक; सु- + विदत्रिय)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.