Rig Veda 10.162.1 — Mandala 10, Sukta 162, Mantra 1
Sukta 10.162
Rishi: Late Maṇḍala 10 protective/healing tradition; specific r̥ṣi uncertain in common catalogs.
Devata: Agni (rakṣohā) empowered by brahman; protective exorcistic-healing frame.
Chandas: Likely Tr̥ṣṭubh; requires scansion confirmation.
Samhita Patha (Devanagari)
ब्रह्मणाग्निः संविदानो रक्षोहा बाधतामितः । अमीवा यस्ते गर्भं दुर्णामा योनिमाशये ॥
Transliteration
bráhmaṇāgníḥ saṃvidānáḥ rakṣóhā bādhatām itáḥ | amī́vā yás te gárbhaṃ durṇā́mā yónim āśáye ||
Translation
ब्रह्म-बलाने, सम्यक्-बोधात जागृत, रक्षोघ्न अग्नी इथून त्या अमीवा (क्षयकारी व्याधी)ला दूर करो—जी दुष्ट-नावाची होऊन तुझ्या गर्भात, योनि-स्थानी आश्रयास बसली आहे.
Word by Word
ब्रह्मणाby/with the sacred formula (brahman)
ब्रह्मणा:
करण
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक) < √बृह् ‘वर्धने’ (निघण्टु-परम्परा) / ‘ब्रह्म’ = मन्त्र-शक्ति
अग्निःAgni (fire-god)
अग्निः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
संविदानःbeing in accord/being united (with), acting in concert
संविदानः:
कर्तृ (अग्नेः विशेषणम्)
TypeParticiple (Adjective) from verb
Rootसम् + √विद् ‘जानने’ (आत्मनेपद); क्त/शानच्-प्रत्यय (वेद. -आन)
रक्षोहाslayer of the demon (rakṣas)
रक्षोहा:
कर्तृ (अग्नेः विशेषणम्)
TypeNoun (epithet)
Rootरक्षस् + हन् (प्रातिपदिक-समास; बहुव्रीहि/तत्पुरुष: ‘रक्षसां हन्ता’)
बाधताम्let him/it drive away, repel
बाधताम्:
क्रिया (अग्निः कर्ता)
TypeVerb
Root√बाध् ‘पीडने/निवारणे’
इतःfrom here, hence
इतः:
अपादान
TypeIndeclinable
Rootइतः (अव्यय; इदम्-प्रातिपदिकात्)
अमीवाdisease, sickness
अमीवा:
कर्म (बाधताम् इत्यस्य)
TypeNoun
Rootअमीवा (प्रातिपदिक) ‘रोग/व्याधि’
यःwho/which
यः:
कर्तृ (आश्रये इत्यस्य)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तेof you, your
ते:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
गर्भम्embryo, fetus
गर्भम्:
कर्म (आश्रये इत्यस्य)
TypeNoun
Rootगर्भ (प्रातिपदिक)
दुर्णामाill-named, malignant
दुर्णामा:
कर्तृ (यः…)
TypeAdjective
Rootदुर्- + नामन् (प्रातिपदिक-समास; ‘दुष्टं नाम यस्य’)
योनिम्womb, birthplace
योनिम्:
कर्म (आश्रये इत्यस्य)
TypeNoun
Rootयोनि (प्रातिपदिक)
आश्रयेclings to, resorts to, lies in
आश्रये:
क्रिया (यः कर्ता)
TypeVerb
Rootआ + √श्रि ‘आश्रयणे/सेवने’
AI
Ask anything about this verse
Curious about the meaning, context, or a word? Ask, and continue the conversation in the Vedapath app.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.