Sukta 121

Mantra 1

हिरण्यगर्भः समवर्तताग्रे भूतस्य जातः पतिरेक आसीत् । स दाधार पृथिवीं द्यामुतेमां कस्मै देवाय हविषा विधेम ॥

आदि काळी हिरण्यगर्भ प्रकट होऊन गतिमान झाला; भूत (समस्त सृष्टी) याचा जन्मलेला एकमेव पति/स्वामी तोच होता. त्यानेच पृथ्वी आणि हा द्यौ (आकाश) धारण केला—कोणत्या देवासाठी आपण हविषा अर्पण करावे?

Mantra 2

य आत्मदा बलदा यस्य विश्व उपासते प्रशिषं यस्य देवाः । यस्य छायामृतं यस्य मृत्युः कस्मै देवाय हविषा विधेम ॥

जो आत्मा देतो, जो बल देतो; ज्याची आज्ञा समस्त विश्व पाळते, ज्याच्या शासनात देवही अनुशासित आहेत; ज्याची छाया ऋत (सत्य-नियम) आहे आणि ज्याची छायाच मृत्यू आहे—कोणत्या देवासाठी आपण हविषा अर्पण करावे?

Mantra 3

यः प्राणतो निमिषतो महित्वैक इद्राजा जगतो बभूव । य ईशे अस्य द्विपदश्चतुष्पदः कस्मै देवाय हविषा विधेम ॥

जो प्राण घेणाऱ्या-छोडणाऱ्या, हालचाल करणाऱ्या व निमिष करणाऱ्या सर्व जगतावर आपल्या महिमेने एकमेव राजा झाला; जो या द्विपद व चतुष्पद जगताचा अधिपती आहे—आपण कोणत्या देवाला हविषा अर्पण करू?

Mantra 4

यस्येमे हिमवन्तो महित्वा यस्य समुद्रं रसया सहाहुः । यस्येमाः प्रदिशो यस्य बाहू कस्मै देवाय हविषा विधेम ॥

ज्याची महिमा हे हिमवंत पर्वत आहेत; ज्याचाच समुद्र, जलांच्या प्रवाही रसासह; ज्याच्या या दिशा त्याच्या बाहूंप्रमाणे आहेत—आपण कोणत्या देवाला हविषा अर्पण करू?

Mantra 5

येन द्यौरुग्रा पृथिवी च दृळ्हा येन स्व स्तभितं येन नाकः । यो अन्तरिक्षे रजसो विमानः कस्मै देवाय हविषा विधेम ॥

ज्याच्यामुळे उग्र द्यौ आणि दृढ पृथ्वी स्थिर झाली; ज्याच्यामुळे स्वःलोक आधारला गेला आणि नाक (शिखर) स्थापित झाले; जो अंतरिक्षात रजसाच्या विस्तारांचे मापन करतो—आपण कोणत्या देवाला हविषा अर्पण करू?

Mantra 6

यं क्रन्दसी अवसा तस्तभाने अभ्यैक्षेतां मनसा रेजमाने । यत्राधि सूर उदितो विभाति कस्मै देवाय हविषा विधेम ॥

ज्याच्या सहाय्याने स्थिर धरलेले हे दोन्ही लोक, मनाने थरथरत, त्यालाच पाहतात; ज्याच्यामध्ये आणि ज्याच्यावर उदित झालेला सूर्य प्रकाशतो—त्या देवासाठी आपण आपल्या संकल्प-आहुतीने कोणास विधीपूर्वक अर्पण करू?

Mantra 7

आपो ह यद्बृहतीर्विश्वमायन्गर्भं दधाना जनयन्तीरग्निम् । ततो देवानां समवर्ततासुरेकः कस्मै देवाय हविषा विधेम ॥

जेव्हा महत् आपः सर्व विश्वाला वहन करून, गर्भ धारण करून, अग्नीला जन्म देत आल्या—तेव्हा त्यांच्यातूनच देवांचा एक प्राण पूर्ण गतीने प्रवृत्त झाला; त्या देवासाठी आपण आपल्या संकल्प-आहुतीने कोणास अर्पण करू?

Mantra 8

यश्चिदापो महिना पर्यपश्यद्दक्षं दधाना जनयन्तीर्यज्ञम् । यो देवेष्वधि देव एक आसीत्कस्मै देवाय हविषा विधेम ॥

ज्याने आपल्या महिम्याने सर्व बाजूंनी आपः पाहिल्या—त्या दक्ष (सृजन-शक्ती) धारण करून यज्ञाला जन्म देत होत्या; जो देवांमध्ये अधिष्ठित एकमेव देव होता—त्या देवासाठी आपण आपल्या संकल्प-आहुतीने कोणास अर्पण करू?

Mantra 9

मा नो हिंसीज्जनिता यः पृथिव्या यो वा दिवं सत्यधर्मा जजान । यश्चापश्चन्द्रा बृहतीर्जजान कस्मै देवाय हविषा विधेम ॥

तो आम्हांला हिंसा न करो—तोच जनिता (पिता) ज्याने पृथ्वी उत्पन्न केली, आणि सत्य-धर्मात प्रतिष्ठित होऊन दिव (स्वर्ग) जन्मास घातला; ज्याने आपः (जल)ही—दीप्तिमान व विशाल—उत्पन्न केली. आम्ही कोणत्या देवाला हविषा (आहुती) अर्पण करू?

Mantra 10

प्रजापते न त्वदेतान्यन्यो विश्वा जातानि परि ता बभूव । यत्कामास्ते जुहुमस्तन्नो अस्तु वयं स्याम पतयो रयीणाम् ॥

हे प्रजापते, तुझ्यावाचून अन्य कोणीही या सर्व जातानि (उत्पन्न झालेल्या) गोष्टींना सर्वतोभावे व्यापून राहिलेला नाही. आम्ही अग्नीत तुझ्यासाठी जे काम जूहूमु (आहुतीने अर्पण) करतो—ते आम्हांला लाभो; आणि आम्ही रयीणाम् (समृद्धींचे) पतयः (स्वामी) होऊ.