Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 8

Sukta 10.108

Rishi: Aṅgirases / Navagvas (named seer-groups within the myth)
Devata: Soma (as inspirer) with Aṅgirasa/Bṛhaspati complex; cow-finding
Chandas: Triṣṭubh (probable)

एह गमन्नृषयः सोमशिता अयास्यो अङ्गिरसो नवग्वाः । त एतमूर्वं वि भजन्त गोनामथैतद्वचः पणयो वमन्नित् ॥

एह ग॑म॒न्नृष॑य॒: सोम॑शिता अ॒यास्यो॒ अङ्गि॑रसो॒ नव॑ग्वाः । त ए॒तमू॒र्वं वि भ॑जन्त॒ गोना॒मथै॒तद्वच॑: प॒णयो॒ वम॒न्नित् ॥

éha gámann ṛ́ṣayaḥ sómaśitā ayā́syó áṅgiraso návagvāḥ | té etám ū́rvaṃ ví bhajanta gónām áthaítad vácaḥ paṇáyo vámann ít ||

इथे ऋषी आले—सोमाने तीक्ष्ण झालेले: अयास्य, अङ्गिरस, नवग्व. त्यांनी गो-रश्मींच्या या ऊर्व (आवरण/कुंपण) ला फोडून उघडले व विभागले; तेव्हा पणी द्वेषाने हे वचन उगाळून टाकू लागले.

आ । इ॒ह । गा॒म॒न् । ऋष॑यः । सोम॑ऽशिताः । अ॒यास्यः॑ । अङ्गि॑रसः । नव॑ऽग्वाः । ते । ए॒तम् । ऊ॒र्वम् । वि । भ॒ज॒न्त॒ । गोना॑म् । अथ॑ । ए॒तत् । वचः॑ । प॒णयः॑ । वम॑न् । इत् ॥आ । इह । गामन् । ऋषयः । सोमशिताः । अयास्यः । अङ्गिरसः । नवग्वाः । ते । एतम् । ऊर्वम् । वि । भजन्त । गोनाम् । अथ । एतत् । वचः । पणयः । वमन् । इत् ॥ā | iha | gāman | ṛṣayaḥ | soma-śitāḥ | ayāsyaḥ | aṅgirasaḥ | nava-gvāḥ | te | etam | ūrvam | vi | bhajanta | gonām | atha | etat | vacaḥ | paṇayaḥ | vaman | it

एहhere; hither
एह:
TypeIndeclinable
Rootइह (deictic base) / इदम्-प्रयोग
गमन्(they) came
गमन्:
TypeVerb
Root√गम् (गच्छति)
ऋषयःthe seers
ऋषयः:
Kartā
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
सोमशिताःarmed/sharpened with Soma
सोमशिताः:
Kartā (qualifier)
TypeAdjective
Rootसोम-शित (समास; शित ‘sharpened/armed’ from √शि/श्यै ‘to sharpen’)
अयास्यःAyāsya
अयास्यः:
Kartā (in apposition)
TypeNoun
Rootअयास्य (प्रातिपदिक; proper name/epithet)
अङ्गिरसःthe Aṅgirases
अङ्गिरसः:
Kartā (in apposition)
TypeNoun
Rootअङ्गिरस् (प्रातिपदिक)
नवग्वाःthe Navagvas
नवग्वाः:
Kartā (in apposition)
TypeNoun
Rootनवग्व (प्रातिपदिक; clan-name)
तेthey
ते:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
एतम्this
एतम्:
Karma
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम)
ऊर्वम्enclosure/pen; (cave-like) stall
ऊर्वम्:
Karma
TypeNoun
Rootऊर्व (प्रातिपदिक)
विapart; asunder; forth
वि:
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग)
भजन्तthey divide/open up
भजन्त:
TypeVerb
Root√भज् (भजति)
गोनाम्of the cows
गोनाम्:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
अथthen
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ (निपात)
एतत्this
एतत्:
Karma
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम)
वचःspeech; utterance
वचः:
Karma
TypeNoun
Rootवचस् (प्रातिपदिक)
पणयःthe Paṇis
पणयः:
Kartā
TypeNoun
Rootपणि (प्रातिपदिक)
वमन्spitting out; vomiting forth
वमन्:
Kartā (qualifier)
TypeVerb
Root√वम् (वमति ‘to vomit/spit out’)
इत्indeed; just
इत्:
TypeIndeclinable
Rootइद्/इत् (निपात, emphatic)