Rig Veda 1.166.6: Mandala 1, Sukta 166, Mantra 6

Sukta 1.166

Rishi: Agastya

Devata: Maruts

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

यूयं न उग्रा मरुतः सुचेतुनारिष्टग्रामाः सुमतिं पिपर्तन । यत्रा वो दिद्युद्रदति क्रिविर्दती रिणाति पश्वः सुधितेव बर्हणा ॥

Sanskrit recitationRig Veda 1.166.6

Transliteration

yūyaṃ na ugrā marutaḥ su-cetunā ariṣṭa-grāmāḥ su-matiṃ pipartana | yatrā vo didyud radati kriviḥ-datī riṇāti paśvaḥ sudhitāiva barhaṇā ||

Translation

हे उग्र मरुतांनो, सुचेतु (स्पष्ट मार्गदर्शक बुद्धी) असणाऱ्यांनो, अखंड पंक्तींचे (अरिष्टग्राम) देवगणांनो, आम्हाला सुमति—उत्तम विचार—याने परिपूर्ण करा. जिथे तुमची विद्युत् तीक्ष्ण दातासारखी चावते व कुरतडते, तिथे ती अंधकाराची जनावरे (पशु) हिरावून घेते—जसे नीट घट्ट बसवलेले शस्त्र फाडून टाकते.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• यूयम्: you (all)
• यूयम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• नः: to us / for us
• नः: सम्प्रदान
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• उग्राः: fierce, mighty
• उग्राः: कर्तृ (मरुतः-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: उग्र (प्रातिपदिक)

• मरुतः: the Maruts
• मरुतः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: मरुत् (प्रातिपदिक)

• सुचेतुना: with good intent / with good guidance
• सुचेतुना: करण
• Type: Adjective
• Root: सुचेतु (प्रातिपदिक)

• अरिष्टग्रामाः: whose troop is unharmed / having uninjured hosts
• अरिष्टग्रामाः: कर्तृ (मरुतः-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अरिष्टग्राम (प्रातिपदिक; अरिष्ट + ग्राम)

• सुमतिम्: good thought, favor
• सुमतिम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: सुमति (प्रातिपदिक; सु + मति)

• पिपर्तन: bestow / bring (to fullness)
• पिपर्तन: क्रिया
• Type: Verb
• Root: पृ (धातु; ‘to fill, bring, bestow’)

• यत्र: where
• यत्र: अधिकरण
• Type: Indeclinable
• Root: यत्र (अव्यय)

• वः: of you / your
• वः: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• दिद्युत्: the lightning-flash
• दिद्युत्: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: दिद्युत् (प्रातिपदिक)

• रदति: gnashes / tears
• रदति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: रद् (धातु; ‘to gnash, bite, tear’)

• क्रिविर्दती: tearing like a ‘krivi’ (a rending/biting creature/weapon)
• क्रिविर्दती: कर्तृ (दिद्युत्-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: क्रिवि (प्रातिपदिक) + दती (कृदन्त; √दा/दद् ‘to cut/tear’ अथवा ‘to bite’—वेदिक प्रयोग)

• रिणाति: harms / injures
• रिणाति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: रि/ऋ (धातु; ‘to injure, harm, damage’—वेदिक)

• पश्वः: of cattle / of livestock
• पश्वः: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: पशु (प्रातिपदिक)

• सुधितेव: like a well-aimed (one)
• सुधितेव: कर्तृ (दिद्युत्-विशेषण)
• Type: Adjective+Particle
• Root: सुधित (प्रातिपदिक; सु + धित) + इव (अव्यय)

• बर्हणा: with a smiting stroke / by a striker
• बर्हणा: करण
• Type: Noun
• Root: बर्हण (प्रातिपदिक; ‘striker/smasher’, from √बृह्/बर्ह् ‘to smite’—वेदिक)