HomeRig VedaMandala 1Sukta 120Mantra 4
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 4

Sukta 1.120

Rishi: Kakṣīvān Dairghatamasa (traditional)
Devata: Aśvinau
Chandas: Short metre (requires śākhā verification)

वि पृच्छामि पाक्या न देवान्वषट्कृतस्याद्भुतस्य दस्रा । पातं च सह्यसो युवं च रभ्यसो नः ॥

वि पृ॑च्छामि पा॒क्या॒३॒॑ न दे॒वान्वष॑ट्कृतस्याद्भु॒तस्य॑ दस्रा । पा॒तं च॒ सह्य॑सो यु॒वं च॒ रभ्य॑सो नः ॥

ví pṛcchāmi pākyā̀ na devā́n vaṣaṭ-kṛtasyādbhūtásya dasrā | pātáṃ ca sahyáso yuváṃ ca rábhya so naḥ ||

मी तुम्हांस स्पष्टपणे विचारतो—अज्ञानाने देवांना प्रश्न करणाऱ्यासारखा नव्हे. हे दस्रा, वषट्काराने अभिषिक्त त्या अद्भुत आह्वानात प्रकट होणाऱ्या! जे सहन करावे लागते त्यात तुम्ही दोघे आमचे रक्षक व्हा, आणि जे झडप घालून हस्तगत करावे लागते त्यात आमचे शीघ्र सहाय्यक व्हा.

वि । पृ॒च्छा॒मि॒ । पा॒क्या॑ । न । दे॒वान् । वष॑ट्ऽकृतस्य । अ॒द्भु॒तस्य॑ । द॒स्रा॒ । पा॒तम् । च॒ । सह्य॑सः । यु॒वम् । च॒ । रभ्य॑सः । नः॒ ॥वि । पृच्छामि । पाक्या । न । देवान् । वषट्कृतस्य । अद्भुतस्य । दस्रा । पातम् । च । सह्यसः । युवम् । च । रभ्यसः । नः ॥vi | pṛcchāmi | pākyā | na | devān | vaṣaṭ-kṛtasya | adbhutasya | dasrā | pātam | ca | sahyasaḥ | yuvam | ca | rabhyasaḥ | naḥ

विapart, forth; (prefix)
वि:
TypeIndeclinable
Rootवि- (उपसर्ग)
पृच्छामिI ask
पृच्छामि:
TypeVerb
Root√पृच्छ् (पृच्छति)
पाक्याwise/skillful (f.)
पाक्या:
विशेषण (सम्बोधन/प्रथमा-प्रयोगः)
TypeAdjective
Rootपाक्य- (प्रातिपदिक; ‘पाक’/‘पाक्य’)
not
:
TypeIndeclinable
Rootन (निषेध)
देवान्the gods
देवान्:
कर्म
TypeNoun
Rootदेव-
वषट्कृतस्यof the one for whom the vaṣaṭ-call is made / of the vaṣaṭ-made
वषट्कृतस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeAdjective
Rootवषट्कृत- (कृदन्त; वषट् + √कृ)
अद्भुतस्यof the wondrous
अद्भुतस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeAdjective
Rootअद्भुत-
दस्राO Dasras (the two Aśvins), wondrous helpers
दस्रा:
सम्बोधन
TypeNoun (epithet)
Rootदस्र-
पातम्protect (you two)! / drink (you two)!
पातम्:
TypeVerb
Root√पा (पिबति/पाति) अथवा √पा (रक्षणे) — वैदिके ‘पातम्’ = आज्ञार्थ-द्विवचन
and
:
TypeIndeclinable
Root
सह्यसोof the strong/enduring
सह्यसो:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeAdjective
Rootसह्य-
युवम्you two
युवम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुवम् (युष्मद्-प्रातिपदिक)
and
:
TypeIndeclinable
Root
रभ्यसोof the swift/ready/handy
रभ्यसो:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeAdjective
Rootरभ्य-
नःfor us / of us
नः:
सम्प्रदान/सम्बन्ध (प्रसङ्गानुसारम्)
TypePronoun
Rootअस्मद्