Rig Veda 1.105.4: Mandala 1, Sukta 105, Mantra 4
Sukta 1.105
Rishi: Kutsa Āṅgirasa
Devata: Indra (hymn frame) with strong emphasis on Ṛta as supradeity principle; Rodasī refrain
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
यज्ञं पृच्छाम्यवमं स तद्दूतो वि वोचति । क्व ऋतं पूर्व्यं गतं कस्तद्बिभर्ति नूतनो वित्तं मे अस्य रोदसी ॥
Transliteration
yajñáṃ pṛcchāmy avamáṃ sá tád dūtó ví vocati | kvà ṛtáṃ pū́rvyaṃ gatáṃ kás tád bibharti nū́tano vittáṃ me asyá rodasī ||
Translation
मी यज्ञाला त्याच्या कनिष्ठ आसनावर विचारतो; तो दूत होऊन स्पष्ट सांगतो—‘प्राचीन ऋत कुठे गेले? आता ते नवे होऊन कोण धारण करतो?’—हे द्यावा-पृथिवी, माझ्या या शोधाचे धन जाणून घ्या.
Word by Word
यज्ञम्sacrifice, yajña
यज्ञम्:
कर्म
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक; √यज्)
पृच्छामिI ask
पृच्छामि:
क्रिया
TypeVerb
Root√प्रच्छ्
अवमम्lowest, last, most inferior
अवमम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootअवम (प्रातिपदिक)
सःhe
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तत्that
तत्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
दूतःmessenger
दूतः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootदूत (प्रातिपदिक)
विapart, forth, distinctly
वि:
—
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग/अव्यय)
वःto you / for you
वः:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
वोचतिspeaks, tells
वोचति:
क्रिया
TypeVerb
Root√वच्
क्वwhere?
क्व:
अधिकरण
TypeIndeclinable
Rootक्व (अव्यय)
ऋतम्ṛta, cosmic order / truth
ऋतम्:
कर्म
TypeNoun
Rootऋत (प्रातिपदिक)
पूर्व्यम्ancient, primeval
पूर्व्यम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootपूर्व्य (प्रातिपदिक)
गतम्gone, departed
गतम्:
कर्म
TypeParticiple (Adjectival) / Kṛdanta
Root√गम् → गत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
कःwho?
कः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootक (प्रश्न-सर्वनाम)
तत्that
तत्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
बिभर्तिbears, supports, maintains
बिभर्ति:
क्रिया
TypeVerb
Root√भृ
नूतनःnew, fresh (one)
नूतनः:
कर्तृ
TypeAdjective (substantival)
Rootनूतन (प्रातिपदिक)
वित्तम्found, known; (here) the known/ascertained (thing)
वित्तम्:
कर्म
TypeParticiple / Kṛdanta
Root√विद् → वित्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
मेto me / for me; my
मे:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
अस्यof this
अस्य:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम)
रोदसीthe two worlds (heaven and earth)
रोदसी:
अधिकरण
TypeNoun (dual) / Dvandva-like fixed dual
Rootरोदसी (द्विवचन-प्रातिपदिक; द्यावापृथिव्यौ)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.