Sarga 13

Verse 1

रावणंक्रुद्धमाज्ञायमहापार्श्वोमहाबलः ।मुहूर्तमनुसञ्चिन्त्यप्राञ्जलिर्वाक्यमब्रवीत् ।।।।

रावण क्रुद्ध झाला आहे हे जाणून महाबली महापार्श्वाने क्षणभर विचार केला आणि मग हात जोडून नम्रतेने हे वचन बोलला.

Verse 2

यःखल्वपिवनंप्राप्यमृगव्यालनिषेवितम् ।नपिबेन्मधुसम्प्राप्यसनरोबालिशोभवेत् ।।।।

जो मनुष्य हिंस्त्र पशूंनी भरलेल्या वनात जाऊन आणि तिथे मध मिळवूनही ते पीत नाही, तो मनुष्य नक्कीच मूर्ख ठरतो.

Verse 3

ईश्वरस्येश्वरःकोऽस्तितवशत्रुनिबर्हण: ।रमस्वसहवैदेह्याशत्रूनाक्रम्यमूर्धसु ।।।।

हे शत्रुनिबर्हण! तुझ्यासारख्या स्वामीवर स्वामी कोण असू शकतो? शत्रूंच्या मस्तकांवर पाय ठेवून त्यांना तुडव आणि वैदेहीसह रमण कर।

Verse 4

बलात्कुक्कुटवृत्तेनप्रवर्तस्वमहाबल: ।आक्रम्याक्रम्यसीतांवैतांभुङ् क्ष्वचरमस्वच ।।।।

हे महाबल! बलाने कोंबड्यासारखे वारंवार झडप घालत पुढे जा; त्या सीतेला पकडून भोग कर आणि मनासारखा रम।

Verse 5

लब्धकामस्यतेपश्चादागमिष्यतियद्भयम् ।प्राप्तमप्राप्तकालंवासर्वंप्रतिसहिष्यति ।।।।

तुझी इच्छा पूर्ण झाल्यावर पुढे जे काही भय येईल—आत्ताच आले तरी वा पुढे काळ आला तरी—ते सर्व तू सहन करशील।

Verse 6

कुम्भकर्णस्सहास्माभिरिन्द्रजिच्चमहाबलः ।प्रतिषेधयितुंशक्तौसवज्रमपिवज्रिणम् ।।।।

कुंभकर्ण, आम्ही सर्व आणि महाबली इंद्रजित—वज्रधारी वज्रिण (इंद्र) वज्र घेऊन आला तरीही त्याला परतविण्यास समर्थ आहोत।

Verse 7

उपप्रदानंसान्त्वंवाभेदंवाकुशलैःकृतम् ।समतिक्रम्यदण्डेनसिद्धिमर्थेषुरोचये ।।।।

कुशलांनी केलेले उपाय—दान, साम किंवा भेद—हे बाजूला ठेवून, मी तुझ्या कार्यसिद्धीस दंड (बल) हाच उपाय योग्य मानतो।

Verse 8

इहप्राप्तान्वयंसर्वान् शत्रूंस्तवमहाबल: ।वशेशस्त्रप्रतापेनकरिष्यामोनसंशयः ।।।।

हे महाबला! तुझे शत्रू येथे येऊन पोहोचले की, आम्ही आमच्या शस्त्रप्रतापाने त्या सर्वांना वश करू—यात संशय नाही।

Verse 9

एवमुक्तस्तदाराजामहापार्श्वेनरावणः ।तस्यसम्पूजयन्वाक्यमिदंवचनमब्रवीत् ।।।।

महापार्श्वाने असे सांगितल्यावर, राजा रावणाने त्याचे वचन मान देऊन प्रसन्न होऊन हे उत्तर दिले।

Verse 10

महापार्श्वनिबोधत्वंरहस्यंकिञ्चिदात्मन: ।चिरवृत्तंतदाख्यास्येयदवाप्तंपुरामया ।।।।

महापार्श्व, ऐक—माझ्या मनातील एक रहस्य तुला सांगतो; फार पूर्वी घडलेली, कधी माझ्यावर आलेली ती घटना मी सांगीन.

Verse 11

पितामहस्यभवनंगच्छन्तींपुञ्जिकस्थलाम् ।चञ्चूर्यमाणामद्राक्षमाकाशेऽग्निशिखामिव ।।।।

पितामह ब्रह्मदेवांच्या भवनाकडे जाणाऱ्या, आकाशात एखाद्या अग्निशिखेप्रमाणे चमकणाऱ्या पुंजिकस्थलेला मी पाहिले.

Verse 12

साप्रसह्यमयाभुक्ताकृताविवसनाततः ।स्वयम्भूभवनंप्राप्तालोलितानलिनीयथा ।।।।

मी बळजबरीने तिचा उपभोग घेतला आणि तिला विवस्त्र केले. त्यानंतर ती चुरगळलेल्या कमलिनीप्रमाणे ब्रह्मदेवांच्या भवनात पोहोचली.

Verse 13

तच्चतस्यतदामन्येज्ञातमासीन्महात्मनः ।अथसङ्कुपितोदेवोमामिदंवाक्यमब्रवीत् ।।।।

मला वाटते की त्या वेळी त्या महात्मा ब्रह्मदेवांना हे कृत्य समजले होते. तेव्हा संतापलेल्या त्या देवाने मला हे वचन ऐकवले.

Verse 14

अद्यप्रभृतियामन्याबलान्नारींगमिष्यसि ।तदातेशतधामूर्धाफलिष्यतिनसंशयः ।।।।

आजपासून जर तू बळजबरीने दुसऱ्या कोणत्याही स्त्रीचा उपभोग घेशील, तर तुझ्या डोक्याचे शंभर तुकडे होतील, यात शंका नाही.

Verse 15

इत्यहंतस्यशापस्यभीतःप्रसभमेवताम् ।नारोहयेबलात्सीतांवैदेहींशयनेशुभे ।।।।

त्या शापास भयभीत होऊन मी वैदेही सीतेला माझ्या शुभ शय्येवर बलपूर्वक, हिंसेने, बसविले नाही।

Verse 16

सागरस्येनमेवेगोमारुतस्येवमेगतिः ।नैतद्दाशरथिर्वेदह्यासादयतितेनमाम् ।।।।

माझा वेग सागराच्या उधाणासारखा आणि माझी गती वाऱ्यासारखी आहे; हे दाशरथी जाणत नाही, म्हणून तो मला आव्हान देत येतो।

Verse 17

कोहिसिंहमिवासीनंसुप्तंगिरिगुहाशये ।क्रुद्धंमृत्युमिवाऽसीनंसम्भोधयितुमिच्छति ।।।।

पर्वतगुहेत झोपलेल्या सिंहासारखा, आणि क्रुद्ध होऊन बसलेल्या मृत्यूसारखा—अशा मला जागे करायला कोण इच्छील?

Verse 18

नमत्तोनिशितान्बाणान्द्विजिह्वान्पन्नगानिव ।रामःपश्यतिसङ्ग्रामेतेनमामभिगच्छति ।।।।

रणात रामाने अजून माझे तीक्ष्ण बाण—द्विजिह्व सर्पांसारखे—पाहिलेले नाहीत; म्हणून तो माझ्याकडे येत आहे।

Verse 19

क्षिप्रंवज्रसमैर्बाणैश्शतथाकार्मुकच्युतैः ।राममादीपयिष्यामिउल्काभिरिवकुञ्जरम् ।।।।

मी लवकरच धनुषातून सुटलेल्या वज्रासारख्या कठोर शेकडो बाणांनी रामाला असे दग्ध करीन, जसे उल्का हत्तीला झळाळून टाकतात।

Verse 20

तच्चास्यबलमादास्येबलेनमहतावृतः ।उदितस्सविताकालेनक्षत्राणामिवप्रभाम् ।।।।

महान् सैन्यबळाने वेढलेला मी त्याचे बळ मोडून काढून घेईन—जसा प्रभाती उदय पावलेला सूर्य तारकांची प्रभा झाकोळून टाकतो।

Verse 21

नवासनेनापिसहस्रचक्षुषायुधाऽस्मिशक्योवरुणेनवापुनः ।मयात्वियंबाहुबलेननिर्जितापुरापुरीवैश्रवणेनपालिता ।।।।

सहस्रनेत्र वासव (इंद्र) असो वा वरुण असो—युद्धात मला कोणीही रोखू शकत नाही. माझ्या बाहुबळानेच मी पूर्वी ही पुरी जिंकली, जी कधी वैश्रवण (कुबेर) याने पालिली होती।