Previous Verse
Next Verse

Ramayana — Yuddha Kanda, Sarga 108, Shloka 11

रावणरथवैभव–निमित्तदर्शन–राममातलिसंवादः

Ravana’s Chariot, Portents, and Rama–Matali Instructions

तदप्रमादमातिष्ठन्प्रत्युद्गच्छरथंरिपोः ।विध्वंसयितुमिच्छामिवायुर्मेघमिवोत्थितम् ।।।।

tad apramādam ātiṣṭhan pratyudgaccha rathaṃ ripoh |

vidhvaṃsayitum icchāmi vāyur megham ivotthitam ||6.108.11||

म्हणून, अप्रमादाने स्थिर राहून शत्रूच्या रथाकडे सरळ पुढे जा. उठलेल्या मेघाला जसा वारा उधळून लावतो, तसा मी त्याचा विध्वंस करू इच्छितो॥

tadthen/therefore
tad:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormAvyaya-nibandhana usage (discourse particle): 'then/therefore'
apramādamalertness/non-negligence
apramādam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootapramāda (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (द्वितीया), Singular (एकवचन); object of 'ātiṣṭhan' (take up/maintain)
ātiṣṭhanmaintaining/being steadfast
ātiṣṭhan:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootā-√sthā (स्था धातु) + śatṛ (शतृ)
FormKridanta present active participle (śatṛ), Masculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा), Singular (एकवचन); 'maintaining/standing firm'
pratyudgacchago forth to meet
pratyudgaccha:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootprati-ud-√gam (गम् धातु)
FormLoṭ-lakāra (imperative), Madhyama-puruṣa (2nd person), Singular (एकवचन); parasmaipada
rathamchariot
ratham:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootratha (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (द्वितीया), Singular (एकवचन)
ripoḥof the enemy
ripoḥ:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeNoun
Rootripu (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Genitive (षष्ठी), Singular (एकवचन)
vidhvaṃsayitumto destroy
vidhvaṃsayitum:
Prayojana (प्रयोजनम्)
TypeVerb
Rootvi-√dhvaṃs (ध्वंस् धातु) + tumun (तुमुन्)
FormKridanta infinitive (tumunanta)
icchāmiI wish
icchāmi:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Root√iṣ (इष् धातु)
FormLaṭ-lakāra (present), Uttama-puruṣa (1st person), Singular (एकवचन); parasmaipada
vāyuḥwind
vāyuḥ:
Upamāna (उपमानम्)
TypeNoun
Rootvāyu (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा), Singular (एकवचन)
meghamcloud
megham:
Upameya (उपमेयम्)
TypeNoun
Rootmegha (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (द्वितीया), Singular (एकवचन)
ivalike/as
iva:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootiva (अव्यय)
FormAvyaya (indeclinable), upamā-vācaka particle
utthitamrisen/raised
utthitam:
Viśeṣaṇa (विशेषणम्)
TypeVerb
Rootud-√sthā (स्था धातु) + kta (क्त)
FormKridanta past passive participle (kta); Masculine (पुंलिङ्ग), Accusative (द्वितीया), Singular (एकवचन); qualifying 'megham'

"Being alert, you drive the chariot towards Ravana, just as wind drives the cloud in the sky, as I wish to destroy him."

R
Rāma
M
Mātali
R
Rāvaṇa (enemy)
W
Wind (Vāyu)
C
Cloud (Megha)

FAQs

Dharma requires alert, purposeful action: righteous intent (protecting the world from adharma) must be matched by careful execution (apramāda).

Rāma commands Mātali to meet the oncoming enemy chariot directly, preparing for decisive engagement.

Determined restraint: Rāma’s resolve is intense, yet framed through disciplined vigilance rather than rage.

Read Valmiki Ramayana in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App