Shloka 11

परस्परं चाधिकमाक्षिपन्ति भुजांश्च पीनानधिकं क्षिपन्ति।मत्तप्रलापानधिकं क्षिपन्ति मत्तानि चान्योन्यमधिक्षिपन्ति।।5.5.11।।

parasparaṁ cādhikam ākṣipanti bhujāṁś ca pīnān adhikaṁ kṣipanti |mattapralāpān adhikaṁ kṣipanti mattāni cānyonyam adhikṣipanti ||5.5.11||

मदाने उन्मत्त होऊन ते परस्परांवर अधिकाधिक टोमणे मारत; आपल्या स्थूल भुजा अतिरेकीपणे उगारत-फेकत; मद्यजन्य बडबड करीत; आणि नशेत एकमेकांचा अपमान करीत होते।

parasparammutually
parasparam:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रिया-विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootparaspara (प्रातिपदिक)
FormAvyaya (adverbial accusative); ‘mutually’
caand
ca:
Sam uccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction
adhikamexcessively
adhikam:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रिया-विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootadhika (प्रातिपदिक)
FormAvyaya (adverbial accusative) ‘excessively’
ākṣipantirevile/taunt
ākṣipanti:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootā-kṣip (धातु)
FormLaṭ-lakāra (Present), Parasmaipada, Prathama-puruṣa, Bahuvacana
bhujānarms
bhujān:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootbhuja (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Dvitīyā, Bahuvacana
caand
ca:
Sam uccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction
pīnānstout
pīnān:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootpīna (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Dvitīyā, Bahuvacana (qualifying bhujān)
adhikamexcessively
adhikam:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रिया-विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootadhika (प्रातिपदिक)
FormAvyaya; adverb ‘excessively’
kṣipantithrow/brandish
kṣipanti:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootkṣip (धातु)
FormLaṭ-lakāra, Parasmaipada, Prathama-puruṣa, Bahuvacana
matta-pralāpāndrunken prattle
matta-pralāpān:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootmatta (प्रातिपदिक) + pralāpa (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa: ‘drunken talk’; Puṃliṅga, Dvitīyā, Bahuvacana
adhikamexcessively
adhikam:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रिया-विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootadhika (प्रातिपदिक)
FormAvyaya; adverb
kṣipantihurl/utter
kṣipanti:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootkṣip (धातु)
FormLaṭ-lakāra, Parasmaipada, Prathama-puruṣa, Bahuvacana
mattānidrunken acts/insults
mattāni:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootmatta (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsakalिङ्ग, Dvitīyā, Bahuvacana; ‘intoxications/drunken acts’ (object)
caand
ca:
Sam uccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction
anyonyamone another
anyonyam:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रिया-विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootanyonya (प्रातिपदिक)
FormAvyaya (adverbial accusative) ‘one another’
adhikṣipantiabuse/quarrel with
adhikṣipanti:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootadhi-kṣip (धातु)
FormLaṭ-lakāra, Parasmaipada, Prathama-puruṣa, Bahuvacana

The intoxicated demons were quarrelling, ridiculing one another bitterly and wildly throwing their stout arms on one another, indulging in incoherent talk, uttering vulgar words.

H
Hanumān
R
Rākṣasas (demons)

FAQs

Dharma requires restraint in speech and conduct; intoxication leads to loss of satya (truthful, measured speech) and to हिंसा/hostility, shown here as mutual abuse.

Hanumān witnesses rākṣasas in their revelry, behaving violently and abusively toward one another.

By contrast, Hanumān’s composure and self-control are highlighted: he observes without being drawn into the chaos.