Ramayana — Bala Kanda, Sarga 6, Shloka 29
अयोध्यावर्णनम्
Description of Ayodhya under Daśaratha
Devanagari script
न नास्तिको नानृतको न कश्चिदबहुश्रुत: ।
नासूयको न चाशक्तो नाविद्वान्विद्यते तदा ॥
Transliteration
na nāstiko nānṛtako na kaścidabahuśrutaḥ |
nāsūyako na cāśakto nāvidvān vidyate tadā ||
Translation
त्या काळी तेथे न कोणी नास्तिक होता, न असत्य बोलणारा, न अल्पश्रुत; न कोणी मत्सरी, न अशक्त, आणि नच अविद्वान आढळत असे।
Word by Word
तस्यof him / his
तस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive/सम्बन्ध), एकवचन (Singular), पुंलिङ्गे (Masculine)
अमात्याःministers
अमात्याः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootअमात्य (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति (Nominative/प्रथमा), बहुवचन (Plural), पुंलिङ्ग (Masculine)
गुणैःwith virtues
गुणैः:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootगुण (प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्ति (Instrumental/करण), बहुवचन (Plural), पुंलिङ्ग (Masculine)
आसन्were
आसन्:
क्रिया (Verb/आख्यात)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथम-पुरुष (3rd person), बहुवचन (Plural)
इक्ष्वाकोःof Ikṣvāku (descendant)
इक्ष्वाकोः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootइक्ष्वाकु (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive/सम्बन्ध), एकवचन (Singular), पुंलिङ्ग (Masculine)
तुbut / indeed
तु:
सम्बन्धसूचक-अव्यय (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय (particle/निपात), विरोध/विशेषार्थक (contrast/emphasis)
महात्मनःof the great-souled
महात्मनः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeAdjective
Rootमहात्मन् (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive/सम्बन्ध), एकवचन (Singular), पुंलिङ्ग (Masculine)
मन्त्रज्ञाःknowers of counsel / skilled advisers
मन्त्रज्ञाः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeAdjective
Rootमन्त्र + ज्ञ (प्रातिपदिक; मन्त्रज्ञ)
Formतत्पुरुष-समास (determinative): मन्त्रस्य ज्ञाः; प्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन (Plural), पुंलिङ्ग (Masculine)
चand
च:
समुच्चय (Coordinator)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (conjunction/समुच्चय)
इङ्गितज्ञाःknowers of gestures / skilled in reading intentions
इङ्गितज्ञाः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeAdjective
Rootइङ्गित + ज्ञ (प्रातिपदिक; इङ्गितज्ञ)
Formतत्पुरुष-समास (determinative): इङ्गितस्य ज्ञाः; प्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन (Plural), पुंलिङ्ग (Masculine)
चand
च:
समुच्चय (Coordinator)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (conjunction/समुच्चय)
नित्यम्always
नित्यम्:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootनित्य (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाववत् क्रियाविशेषण (adverbial accusative/क्रियाविशेषण), नपुंसकलिङ्ग एकवचन रूप
प्रियहितेin what is pleasing and beneficial
प्रियहिते:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeNoun
Rootप्रिय + हित (प्रातिपदिक; प्रियहित)
Formद्वन्द्व-समास (copulative): प्रियं च हितं च; सप्तमी-विभक्ति (Locative/अधिकरण), एकवचन (Singular), नपुंसकलिङ्ग (Neuter)
रताःdevoted / intent
रताः:
कर्ता (Karta/Subject complement)
TypeAdjective
Rootरत (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन (Plural), पुंलिङ्ग (Masculine)
Characters & Entities
A
AyodhyaFAQs
The verse explicitly states 'na anṛtakaḥ' (no liar), indicating that truthfulness was a fundamental virtue practiced by every citizen in the kingdom.
By stating there was no one 'abahuśrutaḥ' (of little hearing/learning) or 'avidvān' (unlearned), it suggests a society with universal literacy and deep knowledge of scriptures.