HomeRamayanaBala KandaSarga 42Shloka 2
Previous Verse
Next Verse

Shloka 2

गङ्गावतरण-प्रार्थना

Bhagīratha’s Petition for the Descent of Gaṅgā

स राजा सुमहानासीदंशुमान् रघुनन्दन ।तस्य पुत्रो महानासीद्दिलीप इति विश्रुत:।।1.42.2।।

sa rājā sumahān āsīd aṁśumān raghunandana | tasya putro mahān āsīd dilīpa iti viśrutaḥ ||1.42.2||

हे रघुनंदन राम! अंशुमान हा राजा अत्यंत महान होता; आणि त्याचा पुत्र ‘दिलीप’ या नावाने प्रसिद्ध, महापराक्रमी झाला॥

सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
राजाking
राजा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
सुमहान्very great
सुमहान्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसु (अव्यय) + महत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (राजा/अंशुमान्)
आसीत्was
आसीत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/past), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
अंशुमान्Aṃśumān
अंशुमान्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअंशुमत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समानाधिकरणम् (राजा)
रघुनन्दनO Raghunandana
रघुनन्दन:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootरघु + नन्दन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा, एकवचन
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
पुत्रःa son
पुत्रः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
महान्great
महान्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (पुत्रः)
आसीत्was
आसीत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलङ्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन
दिलीपःDilīpa
दिलीपः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदिलीप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समानाधिकरणम् (पुत्रः)
इतिthus/by the name
इति:
Vacana-sūcaka (वचनसूचक)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; उद्धरण/नामनिर्देश-निपात (quotative)
विश्रुतःrenowned
विश्रुतः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootवि + श्रु (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (दिलीपः)

'O Lord! if you are pleased with my austerities and if they are worthy of a reward, grant me the boon whereby all the sons of Sagara will receive from me funeral rites with the waters (of Ganga)'.

A
Aṁśumān
D
Dilīpa
R
Raghu dynasty

FAQs

Dharma is framed as continuity of righteous kingship—great rulers arise in succession to sustain social order and uphold duty across generations.

Viśvāmitra continues the genealogy connected to the Gaṅgā narrative, naming Aṁśumān and his son Dilīpa as links in the Ikṣvāku line.

Royal responsibility and lineage-based stewardship—being ‘great’ implies merit in governance, protection, and adherence to dharma.