Previous Verse
Next Verse

Ramayana — Ayodhya Kanda, Sarga 99, Shloka 34

चित्रकूटप्राप्तिः

Bharata Reaches Chitrakuta and Beholds Rama

यस्य यज्ञैर्यथादिष्टैर्युक्तो धर्मस्य सञ्चयः।शरीरक्लेशसम्भूतं स धर्मं परिमार्गते।।2.99.34।।

yasya yajñair yathādiṣṭair yukto dharmasya sañcayaḥ | śarīra-kleśa-sambhūtaṃ sa dharmaṃ parimārgate ||2.99.34||

ज्याच्यासाठी यथाविधि सांगितलेल्या यज्ञांनी धर्मसंचय सहज होता, तोच आता शरीरक्लेशातून उत्पन्न होणारा धर्म शोधीत आहे.

yasyawhose/to whom
yasya:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormRelative pronoun; Masculine, Genitive (6th), Singular
yajñaiḥby sacrifices
yajñaiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootyajña (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Instrumental, Plural
yathādiṣṭaiḥas prescribed
yathādiṣṭaiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeAdjective
Rootyathā-diṣṭa (प्रातिपदिक; √diś + kta)
FormAvyayībhāva: yathā (as) + diṣṭa (prescribed); Kridanta (kta), Masculine, Instrumental, Plural; agrees with yajñaiḥ
yuktaḥwas associated/secured
yuktaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootyukta (प्रातिपदिक; √yuj + kta)
FormKridanta; past passive participle (क्त) ‘endowed/connected’; Masculine, Nominative, Singular; predicate to sañcayaḥ
dharmasyaof righteousness
dharmasya:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootdharma (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive, Singular
sañcayaḥaccumulation/store
sañcayaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsañcaya (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
śarīrakleśasambhūtamarisen from bodily mortification
śarīrakleśasambhūtam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootśarīra-kleśa-sambhūta (प्रातिपदिक; √bhū + kta)
FormTatpuruṣa (multi-member): śarīrasya kleśāt sambhūtam; Kridanta (kta), Masculine, Accusative, Singular; adjective to dharmam
saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPronoun; Masculine, Nominative, Singular
dharmamrighteousness
dharmam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootdharma (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Singular
parimārgateseeks/searches for
parimārgate:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootpari-√mṛg (धातु)
FormVerb; Present (लट्), 3rd person, Singular, Ātmanepada

That Rama, who in accordance with tradition deserves accredition of religious merit through sacrifices now seeks it through mortification of body.

R
Rama
B
Bharata
S
sacrifice (yajña)

FAQs

Dharma is not merely ritual prosperity; it also includes tapas-like endurance when circumstances demand. Rāma’s righteousness adapts in form but remains constant in intent.

Bharata marvels that Rāma—who could have gained merit through royal sacrifices—now pursues merit through bodily austerity in exile.

Rāma’s unwavering commitment to righteousness regardless of means or setting.