Previous Verse
Next Verse

Shloka 14

Description of the Pilgrimage to the Sacred Tīrthas

Kurukṣetra-yātrā-krama

विमलं नाम विख्यातं यत्र सन्निहितो हरिः । विमले तु नरः स्नात्वा दृष्ट्वा च विमलेश्वरम् ॥ १४ ॥

vimalaṃ nāma vikhyātaṃ yatra sannihito hariḥ | vimale tu naraḥ snātvā dṛṣṭvā ca vimaleśvaram || 14 ||

‘विमल’ नावाने विख्यात असे पुण्यक्षेत्र आहे, जिथे हरि सन्निहित आहेत. विमलात स्नान करून आणि विमलेश्वराचे दर्शन घेऊन मनुष्य पवित्रता व पुण्य प्राप्त करतो.

vimalamVimala (place/name)
vimalam:
Karma (कर्म; ‘called’)
TypeNoun
Rootvimala (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचन; स्थाननाम (name of a tīrtha/place)
nāmaby name
nāma:
Sambandha (सम्बन्ध/naming)
TypeIndeclinable
Rootnāman (प्रातिपदिक)
Formनाम-शब्दः अव्ययवत् प्रयोग (indeclinable ‘by name/called’)
vikhyātamrenowned
vikhyātam:
Kriya (क्रिया; participial predicate)
TypeVerb
Rootvi-√khyā (धातु)
Formक्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘well-known’
yatrawhere
yatra:
Adhikarana (अधिकरण/place)
TypeIndeclinable
Rootyatra (अव्यय)
Formसम्बन्ध/देशवाचक अव्यय (relative locative adverb: where)
sannihitaḥis present
sannihitaḥ:
Kriya (क्रिया; predicate)
TypeVerb
Rootsam-ni-√dhā (धातु)
Formक्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति (Nom.), एकवचन; ‘present/placed nearby’
hariḥHari (Vishnu)
hariḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roothari (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति (Nominative), एकवचन
vimalein Vimala (tīrtha)
vimale:
Adhikarana (अधिकरण/place)
TypeNoun
Rootvimala (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति (Locative), एकवचन; स्थाननाम
tuindeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formनिपात (particle: but/indeed)
naraḥa man/person
naraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootnara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति (Nominative), एकवचन
snātvāhaving bathed
snātvā:
Kriya (क्रिया; पूर्वकालिक)
TypeVerb
Root√snā (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), ‘having bathed’
dṛṣṭvāhaving seen
dṛṣṭvā:
Kriya (क्रिया; पूर्वकालिक)
TypeVerb
Root√dṛś (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), ‘having seen’
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/conjunction)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय (conjunction: and)
vimaleśvaramVimaleśvara (Lord of Vimala)
vimaleśvaram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvimala (प्रातिपदिक) + īśvara (प्रातिपदिक) (समस्त)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति (Accusative), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुष (विमलस्य ईश्वरः)

Narada (as narrator within the tirtha-mahatmya dialogue, traditionally relaying sacred geography and its fruits)

Vrata: none

Rasa: {"primary_rasa":"bhakti","secondary_rasa":"shanta","emotional_journey":"Establishes sacred presence (Hari abiding at Vimala), then offers a calm, confidence-giving promise: bathing and darśana yield purification and merit."}

H
Hari (Vishnu)
V
Vimaleshvara (Shiva)

FAQs

It teaches that certain tīrthas are not merely geographic sites but living presences of the Divine; bathing (snāna) and darśana there are presented as direct means of inner purification and merit.

Bhakti is expressed through reverent pilgrimage actions—approaching Hari’s presence, bathing with faith, and taking darśana of Vimaleśvara—showing devotion as embodied practice, not only belief.

Ritual practice (kalpa-oriented conduct) is implied: tīrtha-snana and deity-darśana as prescribed acts; the verse functions like a concise ritual injunction about what to do at Vimala.