Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 102

The Description of the Four Durgā Mantras

Devanagari script

सर्वराजवशं पश्चात्करिसर्वपदं वदेत् । स्त्रीपुरुषवशं सृष्टिविद्याक्रोधिनिकान्विता ॥ १०२ ॥

Transliteration

sarvarājavaśaṃ paścātkarisarvapadaṃ vadet | strīpuruṣavaśaṃ sṛṣṭividyākrodhinikānvitā || 102 ||

Translation

त्यानंतर सर्व राजांना वश करणारा मंत्र जपावा, मग हत्ती-संबंधी सर्वकार्यसिद्धीचा विधी म्हणावा। ‘सृष्टी-विद्या’ आणि ‘क्रोधिनिका’ यांनी युक्त होऊन तो स्त्री-पुरुष दोघांनाही वश करतो, असे सांगितले आहे।

Word by Word

• सर्वराजवशम्: the subjugation of all kings
• सर्वराजवशम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: सर्व-राज-वश (प्रातिपदिक; समास)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (सर्वेषां राज्ञां वशः)

• पश्चात्: afterwards
• पश्चात्: Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: पश्चात् (अव्यय)
• Form: अव्यय; काल/क्रमवाचक क्रियाविशेषण (adverb of sequence: afterwards)

• करि-सर्व-पदम्: the ‘kari-sarva-pada’ (a formula/phrase)
• करि-सर्व-पदम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: करि-सर्व-पद (प्रातिपदिक; समास)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः तत्पुरुषः (करिणां/करि-सम्बद्धं सर्वपदम्)

• वदेत्: should say/recite
• वदेत्: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वद् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• स्त्री-पुरुष-वशम्: the subjugation of women and men
• स्त्री-पुरुष-वशम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्त्री-पुरुष-वश (प्रातिपदिक; समास)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः द्वन्द्व-पूर्वपद + तत्पुरुषः (स्त्रीणां च पुरुषाणां च वशः)

• सृष्टि-विद्या-क्रोधिनिका-अन्विता: endowed with Sṛṣṭi-vidyā and Krodhinikā
• सृष्टि-विद्या-क्रोधिनिका-अन्विता: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सृष्टि-विद्या-क्रोधिनिका-अन्वित (प्रातिपदिक; समास/कृदन्ताधारित)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्; समासः तत्पुरुषः (सृष्टिविद्या-क्रोधिनिकया अन्विता = endowed with the ‘Sṛṣṭi-vidyā’ and ‘Krodhinikā’)

Speaker

Sanatkumara (teaching Narada in a technical/vidyā context)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: vira

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It catalogues specialized mantra-vidyās (technical rites) and their stated worldly effects, illustrating that Book 1.3 records auxiliary/technical knowledge rather than only devotional theology.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

This particular verse is not a bhakti teaching; it belongs to a technical enumeration of vidyās. In the Narada Purana’s broader frame, such powers are secondary to dharma and devotion, and are typically treated as auxiliary knowledge.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It reflects applied mantra-vidyā traditions (often discussed alongside auxiliary sciences) by listing named formulas/vidyās and their intended ritual outcomes, a hallmark of the Third Pada’s technical orientation.