Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 131

The Classification and Explanation of Yakṣiṇī Mantras

Kālī and Tārā Vidyās

Devanagari script

संस्थाप्य पावकं तत्र जुहुयान्मनुनामुना । सहस्रं रक्तपद्मानां धेनुदुग्धजलाप्लुतम् ॥ १३१ ॥

Transliteration

saṃsthāpya pāvakaṃ tatra juhuyānmanunāmunā | sahasraṃ raktapadmānāṃ dhenudugdhajalāplutam || 131 ||

Translation

तेथे पवित्र अग्नीची स्थापना करून, या मंत्राने आहुती द्यावी. गाईच्या दुधात व पाण्यात भिजवलेली एक हजार लाल कमळे अर्पण करावीत.

Word by Word

• संस्थाप्य: having set up
• संस्थाप्य: पूर्वकाल-क्रिया (Prior action/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम् + स्था (धातु)
• Form: क्त्वा/ल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययभाव (gerund); ‘having established/placed’

• पावकम्: fire
• पावकम्: कर्म (Karma/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पावक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• तत्र: there
• तत्र: अधिकरण (Adhikaraṇa/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक अव्यय (locative adverb)

• जुहुयात्: should offer (into fire)
• जुहुयात्: क्रिया (Kriyā/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: हु (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन

• मनुना: with the mantra (manu)
• मनुना: करण (Karaṇa/करण)
• Type: Noun
• Root: मनु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; मन्त्र/मनु-शब्दः

• अमुना: with this
• अमुना: करण (Karaṇa/करण)
• Type: Noun
• Root: अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; सर्वनाम

• सहस्रम्: a thousand
• सहस्रम्: कर्म (Karma/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सहस्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; संख्यावाचक

• रक्त-पद्मानाम्: of red lotuses
• रक्त-पद्मानाम्: सम्बन्ध (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: रक्त (प्रातिपदिक) + पद्म (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय (रक्तानि पद्मानि); नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन

• धेनु-दुग्ध-जल-आप्लुतम्: sprinkled/soaked with cow’s milk and water
• धेनु-दुग्ध-जल-आप्लुतम्: कर्म-विशेषण (Qualifier of object/कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: धेनु (प्रातिपदिक) + दुग्ध (प्रातिपदिक) + जल (प्रातिपदिक) + आ + प्लु (धातु) → आप्लुत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया-तत्पुरुष (धेनुदुग्धजलेन आप्लुतम्); क्त-प्रत्ययान्त; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘सहस्रम्’ इत्यस्य विशेषण

Speaker

Narada (teaching a technical/ritual procedure in the Vedanga-oriented section)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: shanta

Characters & Entities

• Pavaka (sacred fire)

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It emphasizes disciplined, mantra-guided worship through homa: establishing the fire correctly and offering pure, symbolically auspicious items (red lotuses) as a means of focused devotion and ritual merit.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Bhakti here is expressed through reverent service—carefully preparing the fire-rite and offering beautiful, sattvic substances—showing devotion as attentive ritual worship aligned with scriptural injunction.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It highlights Kalpa-style procedural ritual knowledge: proper establishment of fire (agni-pratiṣṭhā), mantra-linked oblations (juhuyāt manunā), and precise specification of offering materials and counts.