Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 190

Mahāviṣṇu-Mantras: Aṣṭākṣarī, Sudarśana-Astra, Nyāsa Systems, Āvaraṇa-Pūjā, and Prayogas

Devanagari script

परमन्त्रान् ग्रसद्वन्द्वं भक्षयद्वितयं पुनः । भूकानि त्रासयद्वंद्वं वर्मफड्वह्निसुंदरी ॥ १९० ॥

Transliteration

paramantrān grasadvandvaṃ bhakṣayadvitayaṃ punaḥ | bhūkāni trāsayadvaṃdvaṃ varmaphaḍvahnisuṃdarī || 190 ||

Translation

हा (मंत्ररूप) पर-मंत्रांना ग्रासतो व द्वंद्वांवर विजय मिळवतो; पुन्हा द्विविध विघ्नांना भक्षतो. तो भूतांना त्रस्त करतो; तो कवच, ‘फट्’ची प्रतिघातशक्ती, अग्नी आणि शुभ रक्षणशक्तीस्वरूप आहे.

Word by Word

• पर-मन्त्रान्: hostile/other mantras
• पर-मन्त्रान्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: पर + मन्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन (Plural)

• ग्रसत्-द्वन्द्वम्: the pair ‘devouring’ (grasat)
• ग्रसत्-द्वन्द्वम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: ग्रस् (धातु) + (शतृ) ग्रसत् (कृदन्त) + द्वन्द्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular); ‘ग्रसत्’ = वर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (present active participle) used as prior member

• भक्षयत्-वितयम्: the pair ‘consuming’ (bhakṣayat)
• भक्षयत्-वितयम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: भक्ष् (धातु) + (शतृ) भक्षयत् (कृदन्त) + वितय/वितयम् (प्रातिपदिक; ‘pair/twofold’)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular); ‘भक्षयत्’ = शतृ-कृदन्त

• पुनः: again
• पुनः: Sambandha (सम्बन्ध/Sequencing)
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः (अव्यय)
• Form: अव्यय; पुनरुक्ति/क्रमवाचक (adverb: ‘again/further’)

• भू-कानि: the syllables ‘bhū’
• भू-कानि: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: भू (प्रातिपदिक; onomatopoetic mantra-syllable)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन (Plural); मन्त्राक्षर/बीजवत् प्रयोग

• त्रासयत्-द्वन्द्वम्: the pair ‘terrifying’ (trāsayat)
• त्रासयत्-द्वन्द्वम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: त्रस् (धातु) + (णिच् causative) त्रासय (धातुरूप) + (शतृ) त्रासयत् (कृदन्त) + द्वन्द्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular); ‘त्रासयत्’ = शतृ-कृदन्त (causative stem)

• वर्म-फट्-वह्नि-सुन्दरी: Varmaphaṭ-vahnisundarī (mantra-name/epithet)
• वर्म-फट्-वह्नि-सुन्दरी: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: वर्मन् + फट् (अव्यय/उच्चारण) + वह्नि + सुन्दरी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular); मन्त्रनाम (mantra-name usage)

Speaker

Narada (teaching a technical mantra-prayoga within Vedanga/ritual science context)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: vira

Secondary Rasa: bhayanaka

Characters & Entities

• Bhutas

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It emphasizes rakṣā (spiritual protection): a properly applied mantra acts like armor, neutralizing hostile influences, inner disturbances (dvandvas), and fear-causing forces.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

While technical in tone, it supports bhakti indirectly: protection and steadiness help the practitioner maintain japa, vrata, and worship without being shaken by obstacles or fear.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Mantra-prayoga used in ritual applications—especially kavaca (protective formula) and the use of ‘phaṭ’ as a repelling syllable in warding rites.