Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 64

Devapūjā-krama: Ārghya-saṃskāra, Maṇḍala–Nyāsa, Mudrā-pradarśana, Āvaraṇa-arcana, Homa, Japa, and Kṣamāpaṇa

Devanagari script

धात्री मुनियुतानां च पत्रैर्देवार्चनं चरेत् । कदली बदरी धात्री तिंतिणी बीजपूरकम् ॥ ६४ ॥

Transliteration

dhātrī muniyutānāṃ ca patrairdevārcanaṃ caret | kadalī badarī dhātrī tiṃtiṇī bījapūrakam || 64 ||

Translation

धात्री व मुनियुक्त वनस्पतींच्या पानांनी देवांचे अर्चन करावे. (योग्य पाने) कदली, बदरी, धात्री (आवळा), तिंतिणी (चिंच) आणि बीजपूरक (मातुलिंग).

Word by Word

• धात्री: dhātrī (āmalakī/emblic)
• धात्री: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: धात्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• मुनि-युतानाम्: of those accompanied by sages
• मुनि-युतानाम्: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Adjective
• Root: मुनि (प्रातिपदिक) + युत (कृदन्त; युज्-धातोः क्त)
• Form: तृतीया/सह-भावार्थे तत्पुरुष (मुनिभिः युताः); षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (जनानाम्/भक्तानाम् इत्यर्थे)

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• पत्रैः: with leaves
• पत्रैः: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: पत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन

• देव-अर्चनम्: worship of the deities
• देव-अर्चनम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक) + अर्चन (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुष (देवानाम् अर्चनम्); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• चरेत्: should perform
• चरेत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: चर् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• कदली: banana plant
• कदली: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कदली (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• बदरी: jujube (badarī)
• बदरी: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: बदरी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• धात्री: dhātrī (āmalakī)
• धात्री: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: धात्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• तिंतिणी: tintiṇī (tamarind)
• तिंतिणी: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तिंतिणी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• बीजपूरकम्: bījapūraka (citron/seeded fruit)
• बीजपूरकम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: बीजपूरक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Speaker

Sanatkumara (in instruction to Narada, within the Vedāṅga/ritual-technical discourse)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: shanta

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It emphasizes purity and scriptural appropriateness in worship: devotion is expressed not only by intent but also by choosing sanctioned, sattvic ritual materials (patra/dravya) for deva-arcana.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Bhakti here is shown as disciplined service (sevā) through correct worship practice—offering simple natural items like leaves from approved plants as a reverent, rule-aligned expression of devotion.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Ritual-technical knowledge related to kalpa (procedural rules of worship) is highlighted—specifically, which plant leaves are acceptable for deity worship in formal deva-arcana.