Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 89

Mantraśodhana, Dīkṣā-krama, Guru-Pādukā, Ajapā-Haṃsa, and Ṣaṭcakra-Kuṇḍalinī Sādhana

Devanagari script

विशुद्धे षोडशदले स्वराढ्ये शुक्लवर्णके । महाज्योतिप्रकाशायेन्द्रियाधिपतये ततः ॥ ८९ ॥

Transliteration

viśuddhe ṣoḍaśadale svarāḍhye śuklavarṇake | mahājyotiprakāśāyendriyādhipataye tataḥ || 89 ||

Translation

त्यानंतर विशुद्ध चक्रातील सोळा दलांच्या, स्वरांनी परिपूर्ण, श्वेतवर्ण कमळात महाज्योतिप्रकाश, इंद्रियाधिपतीचे ध्यान करावे।

Word by Word

• विशुद्धे: in the Viśuddha (chakra)
• विशुद्धे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: विशुद्ध (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति; एकवचन (चक्र-स्थान-नाम)

• षोडश-दले: in the sixteen-petalled (lotus)
• षोडश-दले: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: षोडश (संख्या/प्रातिपदिक) + दल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति; एकवचन; समासः—द्विगु (षोडश दलानि यस्य/यत्र)

• स्वर-आढ्ये: rich in sounds/notes
• स्वर-आढ्ये: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: स्वर (प्रातिपदिक) + आढ्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति; एकवचन; विशेषणम्; समासः—तत्पुरुषः (स्वरैः आढ्यम्)

• शुक्ल-वर्णके: of white color
• शुक्ल-वर्णके: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: शुक्ल (प्रातिपदिक) + वर्णक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति; एकवचन; विशेषणम्; समासः—कर्मधारयः (शुक्लः वर्णकः)

• महा-ज्योति-प्रकाशाय: to the great light/illumination
• महा-ज्योति-प्रकाशाय: Sampradana (सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: महा (प्रातिपदिक) + ज्योति (प्रातिपदिक) + प्रकाश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; चतुर्थी-विभक्ति; एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (महज्ज्योतिः प्रकाशः यस्य/यः)

• इन्द्रिय-अधिपतये: to the lord of the senses
• इन्द्रिय-अधिपतये: Sampradana (सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: इन्द्रिय (प्रातिपदिक) + अधिपति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; चतुर्थी-विभक्ति; एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (इन्द्रियाणाम् अधिपतिः)

• ततः: then/thereafter
• ततः: Sambandha (सम्बन्ध/sequence)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रम/अनन्तरार्थक (adverb: ‘thereafter/then’)

Speaker

Sanatkumara (in instruction to Narada)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

Characters & Entities

• Viśuddha

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It links inner yogic worship with purity of speech and awareness, directing meditation to the Viśuddha lotus where sound and clarity culminate in the vision of “great light” and mastery over the senses.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

By presenting meditation as reverent contemplation of the divine radiance within the subtle center associated with mantra and sacred sound—turning speech and perception into worship and inner remembrance.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

The verse emphasizes sound/phonemes (svara) and their disciplined use—aligned with Śikṣā (Vedic phonetics) and mantra-practice—showing how correct sound-awareness supports meditation and sense-control.