Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 19

Dhvaja-Dhāraṇa Mahātmyam: Sumati–Satyamatī, Humility, and Deliverance by Hari’s Messengers

तत्र वृद्धिमुपायान्ति श्रेयांस्यनुदिनं मुने । यत्र सन्तः प्रकुर्वन्ति महतीं करुणां प्रभो ॥ १९ ॥

tatra vṛddhimupāyānti śreyāṃsyanudinaṃ mune | yatra santaḥ prakurvanti mahatīṃ karuṇāṃ prabho || 19 ||

हे मुने! जिथे संतजन सतत महान करुणा करतात, तिथे दररोज श्रेय व कल्याण वाढत जाते, हे प्रभो।

तत्रthere
तत्र:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक
वृद्धिम्increase, prosperity
वृद्धिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवृद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
उपायान्तिattain, reach
उपायान्ति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootउप-या (धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम्
श्रेयांसिbetter things, blessings
श्रेयांसि:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootश्रेयस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
अनुदिनम्day by day
अनुदिनम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअनुदिनम् (अव्यय; अनु + दिन)
Formअव्ययीभावसमासः; क्रियाविशेषण (adverb)
मुनेO sage
मुने:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
यत्रwhere
यत्र:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (relative)
सन्तःthe virtuous
सन्तः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसन्त् (अस्-धातु, शतृ-कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; वर्तमानकाले कृदन्त (present participle) used substantively = ‘good people’
प्रकुर्वन्तिperform, show
प्रकुर्वन्ति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र- कृ (धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम्
महतīmgreat
महतīm:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण
करुणाम्compassion
करुणाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकरुणा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
प्रभोO lord
प्रभो:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootप्रभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

Sanatkumara (addressing Narada)

Vrata: none

Primary Rasa: karuna

Secondary Rasa: shanta

N
Narada

FAQs

It teaches that a community or place becomes spiritually prosperous when saintly people actively live out compassion; such karuṇā generates śreyas—higher welfare that grows steadily over time.

Bhakti is not only worship but also the heart-quality of mercy; compassion toward beings is presented as a visible sign of the saintly, and it nourishes devotion by purifying intention and conduct.

No specific Vedanga (like Vyākaraṇa or Jyotiṣa) is taught directly here; the practical takeaway is dhārmic conduct—cultivating karuṇā as daily sādhana that supports all ritual and study.