Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 47

Maṅgalācaraṇa, Naimiṣāraṇya-Sabhā, Sūta-Āhvāna, and Narada Purāṇa-Māhātmya

दुःखप्रनाशनं पुण्यं श्रोतव्यं यत्नतो द्विजाः । श्रद्धया सहितो मर्त्यः श्लोकं श्लोकार्द्धमेव वा ॥ ४६ ॥

duḥkhapranāśanaṃ puṇyaṃ śrotavyaṃ yatnato dvijāḥ | śraddhayā sahito martyaḥ ślokaṃ ślokārddhameva vā || 46 ||

हे द्विजांनो, दुःखनाश करणारे हे पुण्य वचन यत्नपूर्वक ऐकावे. श्रद्धायुक्त मर्त्याने एक श्लोक—किंवा अर्धा श्लोक तरी—ऐकावा.

दुःख-प्रनाशनम्destruction of sorrow
दुःख-प्रनाशनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदुःख (प्रातिपदिक) + प्रनाशन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (दुःखस्य प्रनाशनम्)
पुण्यम्meritorious/holy
पुण्यम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपुण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; श्रोतव्यं/वस्तु इत्यर्थे विशेषण
श्रोतव्यम्to be listened to
श्रोतव्यम्:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु) + तव्यत् (कृत्-प्रत्यय)
Formकृदन्त (तव्यत्-प्रत्यय), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विधिलिङ्गार्थे ‘to be heard’ (gerundive)
यत्नतःwith effort
यत्नतः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयत्नतः (अव्यय)
Formरीतिवाचक-अव्यय (manner adverb)
द्विजाःO twice-born (Brahmins)
द्विजाः:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सम्बोधनार्थे अपि प्रयुज्यते
श्रद्धयाwith faith
श्रद्धया:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootश्रद्धा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (instrumental), एकवचन
सहितःaccompanied (by)
सहितः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसहित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; मर्त्यः इति पदस्य विशेषण
मर्त्यःa mortal person
मर्त्यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमर्त्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
श्लोकम्a verse
श्लोकम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootश्लोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
श्लोक-अर्धम्half a verse
श्लोक-अर्धम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootश्लोक (प्रातिपदिक) + अर्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (श्लोकस्य अर्धम्)
एवindeed/only
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (emphatic particle)
वाor
वा:
Sambandha (सम्बन्ध/विकल्प)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्प-अव्यय (disjunctive particle)

Sanatkumara (addressing Narada / assembled dvijas in the teaching frame)

Vrata: none

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: shanta

FAQs

It teaches that faithful listening (śravaṇa) to sacred instruction is itself a potent Dharma-practice: it generates puṇya and removes duḥkha, even if one hears only a small portion.

Bhakti begins with śraddhā and śravaṇa; the verse emphasizes that sincere, faith-filled hearing of holy teachings is an accessible devotional act that purifies the heart and reduces suffering.

It highlights the discipline of śravaṇa as a practical sādhanā rather than a specific Vedāṅga; the takeaway is that correct reception of teaching—heard attentively and with faith—is foundational to all scriptural learning.