Previous Verse
Next Verse

Shloka 26

Adhyaya 9Vasiṣṭha and Viśvāmitra’s Mutual Curse: The Āḍi–Baka Battle and Brahmā’s Pacification

जहि वत्स वशिष्ठ त्वं त्वञ्च कौशिक सत्तम ।

तामसं भावमाश्रित्य ईदृग्युद्धं चिकीर्षितम् ॥

jahi vatsa vaśiṣṭha tvaṃ tvañca kauśika sattama / tāmasaṃ bhāvamāśritya īdṛgyuddhaṃ cikīrṣitam

‘थांबा, वत्सा—हे वसिष्ठ; आणि तूही, हे कौशिकश्रेष्ठ! तमोगुणी वृत्तीचा आश्रय घेऊन तुम्ही असे युद्ध करावयाची इच्छा केली आहे.’

जहिgive up, abandon
जहि:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Roothan (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपदी; धातुः: √हन् (to abandon/kill); अत्र अर्थः: ‘त्यज’ (give up)
वत्सdear child
वत्स:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootvatsa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
वशिष्ठO Vasiṣṭha
वशिष्ठ:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootvaśiṣṭha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyusmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुषार्थे सर्वनाम; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyusmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘कौशिक’ इत्यस्य कर्तृ-निर्देशः
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चय-बोधक (conjunction)
कौशिकO Kauśika
कौशिक:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootkauśika (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
सत्तमO best one
सत्तम:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsat + tama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; तमप्-प्रत्ययान्त (superlative)
तामसम्tamasic
तामसम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Roottāmasa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘भावम्’ इति विशेषण
भावम्state, disposition
भावम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootbhāva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
आश्रित्यhaving resorted to
आश्रित्य:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootā + śri (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund), धातुः: √श्रि (to resort to), उपसर्गः: आ-
ईदृक्such, of this kind
ईदृक्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootīdṛś (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘युद्धम्’ इति विशेषण; रूपम्: ईदृग् (sandhi before y-)
युद्धम्battle
युद्धम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootyuddha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
चिकीर्षितम्intended (to be done)
चिकीर्षितम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeVerb
Rootkṛ (धातु)
Formभविष्यत्कृदन्त/इच्छार्थक-रूप (Desiderative-based past participle sense), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; धातुः: √कृ (to do) → चिकीर्ष् (to wish to do)
Brahmā (Prajāpati) to Vasiṣṭha and Kauśika

{ "primaryRasa": "shanta", "secondaryRasa": "karuna", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

Brahmā
Ethics of powerCondemnation of tamasic violenceRestraintTapas discipline

FAQs

The text distinguishes between rightful spiritual potency and its misuse. When tapas is harnessed by tamas, it becomes destructive rather than liberative; hence the divine injunction to desist.

Carita: an instructive narrative episode illustrating dharma through the conduct of eminent figures.

‘Such a battle’ points to inner warfare driven by guṇas. The admonition is a call to transmute tamas into clarity (sattva) before action is taken.