Previous Verse
Next Verse

Shloka 2

Adhyaya 37Alarka’s Crisis and the Teaching on Non-Attachment (Madālasa’s Instruction Recalled)

दुष्टैषु दण्डं शिष्टेषु सम्यक्च परिपालनम् ।

कुर्वन् परां मुदं लेभे इयाज च महामखैः ॥

duṣṭaiṣu daṇḍaṃ śiṣṭeṣu samyak ca paripālanam | kurvan parāṃ mudaṃ lebhe iyāja ca mahāmakhaiḥ

त्याने दुष्टांना दंड दिला आणि सुशीलांचे योग्य रक्षण केले; असे करून त्याला महान आनंद प्राप्त झाला आणि भव्य विधींनी यज्ञ केले।

duṣṭeṣuamong the wicked
duṣṭeṣu:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootduṣṭa (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुँल्लिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), बहुवचन; ‘among the wicked’
daṇḍampunishment
daṇḍam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootdaṇḍa (प्रातिपदिक)
Formपुँल्लिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
śiṣṭeṣuamong the virtuous
śiṣṭeṣu:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootśiṣṭa (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुँल्लिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन; ‘among the good/learned’
samyakproperly
samyak:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootsamyak (अव्यय)
Formरीतिवाचक-अव्यय (adverb: properly)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
paripālanamprotection/maintenance
paripālanam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootparipālana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
kurvandoing
kurvan:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Root√kṛ (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान-कृदन्त (present participle), पुँल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘doing’
parāmgreat/supreme
parām:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootpara (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (of mudam)
mudamjoy
mudam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootmud (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
lebheobtained
lebhe:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√labh (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, आत्मनेपद
iyājaperformed sacrifice
iyāja:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√yaj (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
mahā-makhaiḥwith great sacrifices
mahā-makhaiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootmahā (प्रातिपदिक) + makha (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास: ‘महान् मखः’ (great sacrifice); पुँल्लिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन
Jaḍa (narrator)

{ "primaryRasa": "shanta", "secondaryRasa": "vira", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

Danda-nītiProtection of the righteousVedic sacrifice (yajña)Rajadharma

FAQs

The king’s dharma is twofold: restraint of harm through punishment and nurturing of virtue through protection; public order and ritual prosperity are shown as mutually reinforcing.

Vaṃśānucarita: royal conduct and its outcomes; secondarily reflects dharma and ritual culture rather than sarga/manvantara.

Daṇḍa and yajña can be read symbolically as inner disciplines: cutting down vice (daṇḍa) and offering egoic tendencies into the ‘fire’ of discernment (yajña).