Previous Verse
Next Verse

Shloka 21

Udyoga Parva, Adhyaya 31 — Yudhiṣṭhira’s Instructions to Sañjaya

Peace Appeal and Five-Village Proposal

तव हामी मन्त्रविद: समेत्य समासते कर्मसु नित्ययुक्ता: । तेषामयं बलवान निश्चय श्र कुरुक्षये नियमेनोदपादि,सदा कर्मोामें नियुक्त किये हुए ये आपके मन्त्रवेत्ता मन्‍्त्री कर्ण आदि एकत्र होकर बैठक किया करते हैं। इन्होंने (पाण्डवोंको राज्य न देनेका) जो प्रबल निश्चय कर लिया है, यह अवश्य ही कौरवोंके भावी विनाशका कारण बन गया है

tava hāmī mantravidaḥ sametya samāsate karmasu nityayuktāḥ | teṣām ayaṃ balavān niścayaḥ śrī-kuru-kṣaye niyamena udapādi ||

संजय म्हणाला—आपले मंत्रविद परामर्शक नेहमी राज्यकार्यात तत्पर राहून एकत्र येतात व सभा करतात. पण पांडवांप्रती न्याय न करण्याचा त्यांनी जो दृढ निश्चय केला आहे, तोच कुरुवंशाच्या विनाशाचे निश्चित कारण झाला आहे.

तवof you/your
तव:
Adhikarana
TypePronoun
Rootत्वद्
Form—, Genitive, Singular
हामीministers/counsellors (reading uncertain)
हामी:
Karta
TypeNoun
Rootहामिन्
FormMasculine, Nominative, Plural
मन्त्रविदःknowers of counsel; counsellors
मन्त्रविदः:
Karta
TypeNoun
Rootमन्त्रविद्
FormMasculine, Nominative, Plural
समेत्यhaving assembled
समेत्य:
Karana
TypeVerb
Rootसम्-इ
Formल्यप् (absolutive/gerund), Parasmaipada (sense), —
समासतेthey sit together/hold session
समासते:
Karta
TypeVerb
Rootसम्-आस्
FormPresent, Indicative, 3rd, Plural, Ātmanepada
कर्मसुin affairs/acts
कर्मसु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकर्मन्
FormNeuter, Locative, Plural
नित्ययुक्ताःalways engaged/constantly intent
नित्ययुक्ताः:
Karta
TypeAdjective
Rootनित्ययुक्त
FormMasculine, Nominative, Plural
तेषाम्of them
तेषाम्:
Adhikarana
TypePronoun
Rootतद्
Form—, Genitive, Plural
अयम्this
अयम्:
Karta
TypePronoun
Rootइदम्
FormMasculine, Nominative, Singular
बलवान्strong, powerful
बलवान्:
Karta
TypeAdjective
Rootबलवत्
FormMasculine, Nominative, Singular
निश्चयःdecision, resolve
निश्चयः:
Karta
TypeNoun
Rootनिश्चय
FormMasculine, Nominative, Singular
कुरुक्षयेin the destruction of the Kurus / at Kurus' ruin
कुरुक्षये:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकुरुक्षय
FormMasculine, Locative, Singular
नियमेनcertainly; by rule/inevitably
नियमेन:
Karana
TypeNoun
Rootनियम
FormMasculine, Instrumental, Singular
उदपादिarose/was produced
उदपादि:
Karta
TypeVerb
Rootउद्-√पद् (पद्यते/पादयति) / √पद्
FormAorist (luṅ), Indicative, 3rd, Singular, Parasmaipada (as read)

संजय उवाच

S
Sanjaya
D
Dhritarashtra (implied by 'your')
K
Kauravas
P
Pandavas (implied by the refusal to grant the kingdom, per the given gloss)
K
Kurukṣetra / Kuru realm