Shloka 7
Karma-Saṃnyāsa–Karma-Yoga Saṃvāda
Renunciation and the Discipline of Action
Devanagari script
यस्त्विन्द्रियाणि मनसा नियम्यारभतेअर्जुन । कर्मेन्द्रिये: कर्मयोगमसक्त: स विशिष्यतेएं,किंतु हे अर्जुन] जो पुरुष मनसे इन्द्रियोंकों वशमें करके अनासक्त हुआ समस्त इन्द्रियोंद्वारा कर्मयोगका आचरण करता है, वही श्रेष्ठ है
Transliteration
yas tv indriyāṇi manasā niyamyārabhate 'rjuna | karmendriyaiḥ karma-yogam asaktaḥ sa viśiṣyate ||
Translation
परंतु हे अर्जुना! जो मनाने इंद्रिये आवरून, आसक्तिरहित होऊन कर्मेंद्रियांद्वारे कर्मयोग आचरतो, तोच श्रेष्ठ होय।
Word by Word
यःwho
यः:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Singular
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
इन्द्रियाणिthe senses
इन्द्रियाणि:
Karma
TypeNoun
Rootइन्द्रिय
FormNeuter, Accusative, Plural
मनसाby the mind
मनसा:
Karana
TypeNoun
Rootमनस्
FormNeuter, Instrumental, Singular
नियम्यhaving restrained/controlled
नियम्य:
TypeVerb
Rootनि + यम्
Formल्यप् (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral for gerund)
आरभतेundertakes/begins
आरभते:
TypeVerb
Rootआ + रभ्
FormPresent (Lat), Third, Singular, Atmanepada
अर्जुनO Arjuna
अर्जुन:
TypeNoun
Rootअर्जुन
FormMasculine, Vocative, Singular
कर्मेन्द्रियैःby the organs of action
कर्मेन्द्रियैः:
Karana
TypeNoun
Rootकर्मेन्द्रिय
FormNeuter, Instrumental, Plural
कर्मयोगम्the yoga of action (karma-yoga)
कर्मयोगम्:
Karma
TypeNoun
Rootकर्मयोग
FormMasculine, Accusative, Singular
असक्तःunattached
असक्तः:
Karta
TypeAdjective
Rootअसक्त
FormMasculine, Nominative, Singular, क्त (past passive participle used adjectivally)
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
विशिष्यतेexcels/is superior
विशिष्यते:
TypeVerb
Rootवि + शिष्
FormPresent (Lat), Third, Singular, Atmanepada
Speaker
अजुन उवाच
Characters & Entities
A
ArjunaVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes