Shloka 33
अनुशासनपर्व अध्याय ९३ — तपस्, सदोपवास, विघसाशन, अतिथिप्रियता
Austerity, regulated fasting, residual-eating, and hospitality
यतयो मोक्षधर्मज्ञा योगा: सुचरितव्रता: । (पाज्चरात्रविदो मुख्यास्तथा भागवता: परे | वैखानसा: कुलश्रेष्ठा वैदिकाचारचारिण: ।।
bhīṣma uvāca | yatayo mokṣadharmajñā yogāḥ sucaritavratāḥ | pāñcarātravido mukhyās tathā bhāgavatāḥ pare | vaikhānasāḥ kulaśreṣṭhā vaidikācāracāriṇaḥ || ye cetihāsaṃ prayatāḥ śrāvayanti dvijottamān |
भीष्म म्हणाले—जे यती मोक्षधर्म जाणणारे आहेत, जे योगी उत्तम रीतीने व्रत पाळणारे आहेत; जे पांचरात्र परंपरेचे अग्रगण्य जाणकार आणि परम भागवत आहेत; जे वैखानस आचाराचे अनुयायी, कुलश्रेष्ठ आणि वैदिक आचार पाळणारे आहेत—आणि जे संयमपूर्वक द्विजोत्तमांना इतिहास (इतिहास) श्रवण करतात—असे ब्राह्मण प्रशंसनीय आहेत.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse elevates disciplined ascetics and learned devotees—those grounded in mokṣa-dharma, vows, Vedic conduct, and recognized Vaiṣṇava traditions—as ideal transmitters of Itihāsa and dharma. Their self-restraint and faithful practice are presented as socially purifying and ethically authoritative.
Bhishma, instructing on dharma in the Anushasana Parva, lists exemplary categories of religious specialists (yogins, Pāñcarātra knowers, Bhāgavatas, Vaikhānasas, Vedic practitioners) and describes them as earnest reciters/teachers who make sacred history heard by eminent Brahmins.