Shloka 32
अनुशासनपर्व अध्याय ९३ — तपस्, सदोपवास, विघसाशन, अतिथिप्रियता
Austerity, regulated fasting, residual-eating, and hospitality
जिन्होंने पुण्य तीर्थोमें गोता लगानेके लिये श्रम--प्रयत्न किया है
bhīṣma uvāca | ye puṇya-tīrtheṣu nimajjanārthaṃ śrama-prayatnaṃ kṛtavantaḥ, veda-mantroccāraṇa-pūrvakam anekān yajñān anuṣṭhāya avabhṛtha-snānaṃ kṛtavantaḥ; ye krodha-rahitāś cañcalatā-rahitāḥ kṣamāśīlā mano-nigrahavantaḥ jitendriyāḥ sarva-bhūta-hitaiṣiṇaś ca, tān eva brāhmaṇān śrāddhe nimantrayitavyān || eteṣu dattam akṣayyam ete vai paṅkti-pāvanāḥ | ime pare mahā-bhāgā vijñeyāḥ paṅkti-pāvanāḥ ||
भीष्म म्हणाले—ज्यांनी पुण्य तीर्थांत स्नान करण्यासाठी श्रम व प्रयत्न केले आहेत, ज्यांनी वेदमंत्रोच्चारपूर्वक अनेक यज्ञांचे अनुष्ठान करून अवभृथ-स्नानाने त्यांची समाप्ती केली आहे; जे क्रोधरहित, चंचलतारहित, क्षमाशील, मनोनिग्रही, जितेंद्रिय आणि सर्व प्राण्यांचे हितचिंतक आहेत—अशा ब्राह्मणांनाच श्राद्धात निमंत्रित करावे. अशा पुरुषांना दिलेले दान अक्षय होते, कारण ते पंक्तिपावन आहेत. यांच्याखेरीजही इतर महाभाग्यवान पंक्तिपावन ब्राह्मण आहेत; त्यांनाही याच प्रकारे योग्य समजावे.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
In śrāddha, the worthiness of invitees matters: those who combine Vedic-ritual accomplishment with ethical virtues—non-anger, steadiness, forgiveness, self-restraint, sense-control, and universal benevolence—make the offering ‘akṣayya’ (inexhaustible in merit) and are called paṅkti-pāvanas, purifying the entire dining line.
Bhishma is instructing (as a dharma-teacher) on the proper conduct of śrāddha rites, specifically identifying the kinds of Brahmins who should be invited and explaining why gifts to them yield enduring spiritual results.