Shloka 37
Śiva-stavarāja: Upamanyu’s Preface and Initiation of the Śarva-Nāma Enumeration
Anuśāsana-parva 17
सर्वकर्मा स्वयम्भूत आदिरादिकरो निधि: । सहस्राक्षो विशालाक्ष: सोमो नक्षत्रसाधक:
sarvakarmā svayambhūta ādir ādikaro nidhiḥ | sahasrākṣo viśālākṣaḥ somo nakṣatrasādhakaḥ ||
वायू म्हणाला— तो सर्व कर्मांचा कर्ता, स्वयम्भू व नित्यसिद्ध; आद्यांचा आद्य, प्रथम आरंभ आहे। तो आदिकारक—प्रथम मूळाची उत्पत्ती घडविणारा—आणि अक्षय ऐश्वर्याचा निधी आहे। तो सहस्रनेत्र व विशालनेत्र आहे; तो सोम—चंद्रस्वरूप—आहे, आणि नक्षत्रांचा धारक व नियंता आहे।
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse teaches reverent recognition of the divine as the all-pervading governor of action and cosmic order—self-existent, originative, all-seeing, and sustaining the rhythms of time and the heavens (moon and stars). Ethically, it frames dharma as alignment with a stable, beneficent universal order upheld by the divine.
Vāyu is delivering a hymn of praise, listing epithets that describe the deity’s cosmic functions—creation/origination, inexhaustible power, omniscient vision, and celestial regulation through Soma and the nakṣatras—within the Anuśāsana Parva’s broader didactic setting.