Shloka 29
Raivataka-giri Mahotsava and the Counsel on Subhadrā’s Marriage (रैवतके महोत्सवः — सुभद्राविवाहोपायविचारः)
(एकैकस्य गृहे कृष्णा वसेद् वर्षमकल्मषा ।) द्रौपद्या न: सहासीनानन्योन्यं योडभिदर्शयेत् स नो द्वादश वर्षाणि ब्रह्मचारी वने वसेत्,“हममेंसे प्रत्येकके घरमें पापरहित द्रौपदी एक-एक वर्ष निवास करे। द्रौपदीके साथ एकान्तमें बैठे हुए हममेंसे एक भाईको यदि दूसरा देख ले, तो वह बारह वर्षोंतक ब्रह्मचर्यपूर्वक वनमें निवास करे”
ekaikasya gṛhe kṛṣṇā vased varṣam akalmaṣā | draupadyā naḥ sahāsīnān anyonyaṃ yo ’bhidarśayet sa no dvādaśa varṣāṇi brahmacārī vane vaset ||
“आपल्यापैकी प्रत्येकाच्या घरी निष्पाप कृष्णा (द्रौपदी) एक-एक वर्ष राहील. आणि द्रौपदीसोबत एकांतात बसलेल्या आपल्यापैकी एखाद्या भावाला दुसरा भाऊ जर पाहील, तर तो बारा वर्षे ब्रह्मचर्यव्रत पाळून वनात निवास करील.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse frames a household rule grounded in dharma: orderly rotation, respect for privacy, and a strict penalty to prevent jealousy and conflict. The emphasis is on self-restraint (brahmacarya) and safeguarding fraternal unity through clear boundaries.
A rule is being stated for the Pāṇḍava brothers regarding Draupadī’s residence: she will live one year with each brother in turn. If any brother intrudes by seeing another brother privately seated with her, he must undertake a twelve-year forest exile observing brahmacarya.