Shloka 38
Vasiṣṭhasya śokaḥ, Vipāśā–Śatadrū-nāmākaraṇam, Kalmāṣapādasya bhaya-prasaṅgaḥ (Ādi Parva 167)
Devanagari script
याज उवाच याजेन श्रपितं हव्यमुपयाजाभिमन्त्रितम् । कथं काम न संदध्यात् सा त्वं विप्रेहि तिष्ठ वा,याजने कहा--इस हविष्यको स्वयं याजने पकाकर तैयार किया है और उपयाजने इसे अभिमन्त्रित किया है; अतः तुम आओ या वहीं खड़ी रहो, यह हविष्य यजमानकी कामनाको पूर्ण कैसे नहीं करेगा?
Translation
याज म्हणाला— “हे हविष्य मी स्वतः शिजवून सिद्ध केले आहे आणि उपयाजाने याला मंत्रांनी अभिमंत्रित केले आहे. मग हे यजमानाची कामना कशी पूर्ण करणार नाही? तू ये किंवा तिथेच उभी राहा।”
Word by Word
याजःYāja (proper name)
याजः:
Karta
TypeNoun
Rootयाज
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, 3, Singular
याजेनby Yāja
याजेन:
Karana
TypeNoun
Rootयाज
FormMasculine, Instrumental, Singular
श्रपितम्cooked/prepared
श्रपितम्:
TypeVerb
Rootश्रप्
Formक्त, Neuter, Nominative/Accusative, Singular
हव्यम्oblation; sacrificial offering
हव्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootहव्य
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
उपयाजाभिमन्त्रितम्consecrated/enchanted by Upayāja (with mantras)
उपयाजाभिमन्त्रितम्:
TypeVerb
Rootअभि-मन्त्र्
Formक्त, Neuter, Nominative/Accusative, Singular
कथम्how?
कथम्:
TypeIndeclinable
Rootकथम्
कामO dear / O beloved (address)
काम:
TypeNoun
Rootकाम
FormMasculine, Vocative, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
संदध्यात्would accomplish/bring about
संदध्यात्:
TypeVerb
Rootसम्-धा
FormOptative (Vidhi-lin), 3, Singular
साthat (she/it)
सा:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Nominative, Singular
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormNominative, Singular
विप्रेहिcome forth/come here
विप्रेहि:
TypeVerb
Rootवि-प्र-इ
FormImperative (Lot), 2, Singular
तिष्ठstand; stay
तिष्ठ:
TypeVerb
Rootस्था
FormImperative (Lot), 2, Singular
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
Speaker
याज उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes