Next Verse

Kurma Purana — Purva Bhaga, Shloka 1

Genealogies of Yadus and Vṛṣṇis; Navaratha’s Refuge to Sarasvatī; Rise of Sāttvata Tradition; Prelude to Kṛṣṇa-Balarāma Incarnation

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पूर्वविभागे द्वाविशो ऽध्यायः सूत उवाच क्रोष्टोरेको ऽभवत् पुत्रो वृजिनीवानिति श्रुतिः / तस्य पुत्रो महान् स्वातिरुशद्गुस्तत्सुतो ऽभवत्

iti śrīkūrmapurāṇe ṣaṭsāhastryāṃ saṃhitāyāṃ pūrvavibhāge dvāviśo 'dhyāyaḥ sūta uvāca kroṣṭoreko 'bhavat putro vṛjinīvāniti śrutiḥ / tasya putro mahān svātiruśadgustatsuto 'bhavat

अशा प्रकारे श्रीकूर्मपुराणातील षट्साहस्त्री संहितेच्या पूर्वविभागातील बाविसावा अध्याय (समाप्त). सूत म्हणाले—श्रुतीनुसार क्रोष्टूचा एकच पुत्र झाला, वृजिनीवान नावाचा. त्याचा पुत्र महान् स्वाति आणि स्वातिचा पुत्र उशद्गु झाला.

इतिthus
इति:
वाक्य-समाप्ति (textual closure)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय (closing particle)
श्रीकूर्मपुराणेin the Śrī Kūrma Purāṇa
श्रीकूर्मपुराणे:
अधिकरण (locative: in the text)
TypeNoun
Rootश्री-कूर्म-पुराण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; समासः तत्पुरुषः (title compound)
षट्साहस्त्र्याम्in the Ṣaṭsāhasrī (six-thousand section)
षट्साहस्त्र्याम्:
अधिकरण (locative)
TypeNoun
Rootषट्-साहस्त्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; द्विगु-समासः (‘six-thousand [verses]’)
संहितायाम्in the compendium
संहितायाम्:
अधिकरण (locative)
TypeNoun
Rootसंहिता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
पूर्वविभागेin the former section
पूर्वविभागे:
अधिकरण (locative)
TypeNoun
Rootपूर्व-विभाग (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; तत्पुरुष-समासः
द्वाविंशःtwenty-second
द्वाविंशः:
विशेषण (qualifier of ‘अध्यायः’)
TypeAdjective
Rootद्वा-विंश (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; संख्यावाचक; द्विगु-समासः (‘twenty-two’) अध्यायस्य विशेषणम्
अध्यायःchapter
अध्यायः:
कर्ता/विषय (topic: chapter)
TypeNoun
Rootअध्याय (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सूतःSūta
सूतः:
कर्ता (speaker)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
क्रिया (speech act)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
क्रोष्टोःof Kroṣṭu
क्रोष्टोः:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootक्रोष्टु (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
एकःone
एकः:
विशेषण (qualifier)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (adjective) पुत्रस्य
अभवत्was/became
अभवत्:
क्रिया (main verb)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past/लङ्), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
पुत्रःa son
पुत्रः:
कर्ता (subject complement)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
वृजिनीवान्Vṛjinīvān (name)
वृजिनीवान्:
सम्बोधन/विषय-विशेषण (name in apposition)
TypeNoun
Rootवृजिनीवत् (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम (proper name)
इतिthus
इति:
उद्धरण-चिह्न (quotative marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय (quotative)
श्रुतिःtradition/report
श्रुतिः:
कर्ता (predicate: ‘it is heard/tradition says’)
TypeNoun
Rootश्रुति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तस्यof him
तस्य:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन
पुत्रःson
पुत्रः:
कर्ता (subject)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
महान्great
महान्:
विशेषण (qualifier)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (adjective) पुत्रस्य
स्वातिःSvāti (name)
स्वातिः:
सम्बोधन/विषय-विशेषण (name in apposition)
TypeNoun
Rootस्वाति (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम (proper name)
उशद्गुःUśadgu (name)
उशद्गुः:
कर्ता (subject of following clause)
TypeNoun
Rootउशद्गु (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम (proper name)
तत्सुतःhis son
तत्सुतः:
कर्ता (subject complement)
TypeNoun
Rootतत्-सुत (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष-समासः (‘his son’)
अभवत्was/became
अभवत्:
क्रिया (main verb)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

Sūta

Primary Rasa: shanta

K
Kroṣṭu
V
Vṛjinīvān
S
Svāti
U
Uśadgu
Ś
Śrī Kūrma Purāṇa (textual colophon)

FAQs

This verse is genealogical and does not directly teach Ātman-doctrine; it preserves dynastic memory (vaṃśānucarita) that later frames dharma, kingship, and the Purāṇa’s broader Shaiva–Vaishnava synthesis.

No specific yoga practice is taught in this verse; it functions as lineage narration. Yogic and Pāśupata-oriented teachings appear elsewhere in the Kūrma Purāṇa (especially in the Upari-bhāga’s doctrinal sections).

It does not explicitly address Śiva–Viṣṇu unity; it is a traditional genealogical notice. The Kūrma Purāṇa’s non-sectarian synthesis is expressed more directly in its theological and yoga chapters rather than in this dynastic list.