Shloka 79
Viśukra–Viṣaṅga-vadha (The Slaying of Viśukra and Viṣaṅga) — Lalitopākhyāna
Devanagari script
ललितां शरणं प्राप्ताः पाहि पाहीति सत्वरम् / अथ देवी भृशं क्रुद्धा रुषाट्टहासमातनोत्
Transliteration
lalitāṃ śaraṇaṃ prāptāḥ pāhi pāhīti satvaram / atha devī bhṛśaṃ kruddhā ruṣāṭṭahāsamātanot
Translation
ते ललितेच्या शरणास येऊन त्वरित “पाहि, पाहि” असे म्हणत रक्षणाची याचना करू लागले. तेव्हा देवी अत्यंत क्रुद्ध होऊन रोषाने अट्टहास करू लागली।
Word by Word
ललिताम्Lalitā (the goddess)
ललिताम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootललिता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (feminine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (singular)
शरणम्refuge
शरणम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootशरण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (singular)
प्राप्ताःhaving reached
प्राप्ताः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeVerb
Rootप्र-आप् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (past participle, क्त), पुंलिङ्ग (masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (plural)
पाहिprotect!
पाहि:
सम्बोधन-प्रयुक्त क्रिया (Addressed action)
TypeVerb
Rootपा (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन (singular), परस्मैपद
पाहिprotect!
पाहि:
सम्बोधन-प्रयुक्त क्रिया (Addressed action)
TypeVerb
Rootपा (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन (singular), परस्मैपद
इतिthus
इति:
वाक्य-सम्बन्ध (Discourse marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/वाक्य-समाप्ति सूचक अव्यय (quotative particle)
सत्वरम्quickly
सत्वरम्:
क्रियाविशेषण (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootसत्वर (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषणरूपेण अव्ययीभूत (adverbial usage), शीघ्रार्थे
अथthen
अथ:
वाक्य-सम्बन्ध (Connector)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formसम्बन्ध/अनन्तरार्थक अव्यय (conjunctive particle: then/now)
देवीthe goddess
देवी:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (singular)
भृशम्exceedingly
भृशम्:
क्रियाविशेषण (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootभृशम् (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण (adverb), अत्यर्थे
क्रुद्धाangered
क्रुद्धा:
कर्तृविशेषण (Adjectival to subject)
TypeAdjective
Rootक्रुध् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (past participle, क्त), स्त्रीलिङ्ग (feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (singular)
रुषाwith wrath
रुषा:
करण (Karana/Instrument)
TypeNoun
Rootरुषा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (feminine), तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन (singular)
अट्टहासम्loud laughter
अट्टहासम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootअट्टहास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (singular)
आतनोत्she spread/uttered
आतनोत्:
क्रिया (Main verb)
TypeVerb
Rootआ-तन् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (singular), परस्मैपद